Middeling is een belastingregeling waarbij je het inkomen over drie jaar gemiddeld berekent en de belasting herrekent over dat gemiddelde. Als je daardoor minder belasting had moeten betalen, en het verschil is groter dan €545 (drempelbedrag), dan ontvang je de rest terug. De middelingsregeling is afgeschaft maar geldt nog voor de jaren 2022 tot en met 2024.
Middeling Berekening: Teruggave bij Wisselend Inkomen
Had je de ene jaren veel meer inkomen dan andere jaren? Dan heb je door de progressieve belastingtarieven meer belasting betaald dan iemand met een gelijkmatig inkomen. De middelingsregeling corrigeert dit. Je berekent wat je belasting had geweest bij een gelijkmatig verdeeld inkomen, en het verschil krijg je (gedeeltelijk) terug. Bereken hier snel of jij recht hebt op een teruggaaf.
Middeling Rekenmachine (Jaren 2022-2024)
Hoe werkt de middelingsregeling?
Nederland heeft een progressief belastingstelsel. Dat betekent: hoe hoger je inkomen, hoe hoger het percentage dat je betaalt. Dat is normaal gesproken eerlijk, maar het werkt nadelig als je inkomen sterk wisselt van jaar tot jaar. Stel: het ene jaar verdien je niets en het andere jaar €60.000. Dan betaal je veel meer belasting dan iemand die elk jaar €30.000 verdient, terwijl je over drie jaar hetzelfde totale inkomen hebt.
De middelingsregeling lost dit op. Je telt het inkomen van drie opeenvolgende jaren bij elkaar, deelt dat door drie en berekent de belasting die je had betaald als je dat gemiddelde inkomen ieder jaar had ontvangen. Als het verschil groter is dan €545, krijg je het meerdere terug.
Wanneer is middeling voordelig?
Middeling is voordelig als je in een of meer jaren in een hogere belastingschijf viel door een piekinkomen, terwijl je in andere jaren juist weinig verdiende. Typische situaties:
- Je was een jaar of langer werkloos en daarna had je een goed jaar
- Je hebt een grote bonus, ontslagvergoeding of eenmalige uitkering ontvangen
- Je startte een onderneming en had variabele winsten
- Je ontving een erfenis of afkoopsom van een lijfrente
- Je werkte tijdelijk in deeltijd (zorgverlof, sabbatical) en daarna weer fulltime
Het drempelbedrag van €545
Niet elk verschil levert teruggaaf op. Er geldt een drempelbedrag van €545. Dit bedrag wordt altijd van de berekende teruggaaf afgetrokken. Pas als het verschil groter is dan €545 ontvang je geld terug. Het meerdere boven die drempel is je teruggaaf.
Stap 1: Gemiddeld inkomen = (Jaar1 + Jaar2 + Jaar3) / 3
Stap 2: Herrekende belasting = Belasting over gemiddeld inkomen x 3
Stap 3: Verschil = Werkelijk betaalde belasting – Herrekende belasting
Stap 4: Teruggaaf = Verschil – €545 (drempel), minimum nul
Rekenvoorbeeld met concrete bedragen
| Jaar | Inkomen | Werkelijk betaalde belasting |
|---|---|---|
| 2022 | €20.000 | €3.576 |
| 2023 | €60.000 | €17.851 |
| 2024 | €20.000 | €3.576 |
| Totaal | €100.000 | €25.003 |
Gemiddeld inkomen: €100.000 / 3 = €33.333. Belasting per jaar over €33.333 = €5.966. Totaal herrekend = €17.899. Verschil = €25.003 – €17.899 = €7.104. Drempel €545. Teruggaaf = €7.104 – €545 = €6.559.
Praktische voorbeelden middeling 2022-2024
Voorbeeld 1: Ontslag met WW en nieuw werk
Jeroen werd in 2022 ontslagen en ontving een ontslagvergoeding van €35.000 bovenop zijn deelloon van €15.000. Totaal 2022: €50.000. In 2023 had hij een WW-uitkering van €24.000. In 2024 werkte hij weer fulltime: €45.000. Werkelijk betaald: 2022: ca. €12.000, 2023: ca. €4.200, 2024: ca. €8.100. Totaal: €24.300. Gemiddeld inkomen: €38.000/jaar. Herrekende belasting: ca. €6.200 x 3 = €18.600. Verschil: €5.700. Teruggaaf: €5.700 – €545 = €5.155. Een flinke teruggaaf, de moeite waard om te regelen.
Voorbeeld 2: Startende ondernemer met wisselende winst
Nadia startte in 2022 als ZZP’er. Haar belastbare inkomens waren: 2022: €12.000 (opstartjaar), 2023: €48.000 (doorbraakjaar), 2024: €18.000 (rustig jaar). Werkelijk betaald: 2022: €300, 2023: €10.500, 2024: €700. Totaal betaald: €11.500. Gemiddeld inkomen: €26.000. Herrekende belasting: ca. €2.800 x 3 = €8.400. Verschil: €3.100. Teruggaaf: €3.100 – €545 = €2.555. Ze heeft nog tijd tot eind 2027 om dit verzoek in te dienen.
Voorbeeld 3: Deeltijd vanwege zorgverlof
Emma werkte in 2022 fulltime (€55.000). In 2023 werkte ze voor 40% na de geboorte van haar kind (€22.000). In 2024 was ze weer 80% aan het werk (€44.000). Totaal betaald: 2022: €13.000, 2023: €3.800, 2024: €8.200. Totaal: €25.000. Gemiddeld inkomen: €40.333. Herrekende belasting: ca. €7.200 x 3 = €21.600. Verschil: €3.400. Teruggaaf: €3.400 – €545 = €2.855. Een mooi bedrag, dat ze had kunnen missen.
6 Tips voor de middelingsaanvraag
- Dien je verzoek op tijd in. Je hebt 36 maanden de tijd nadat de laatste aanslag over je middelingstijdvak onherroepelijk is geworden. Bij een middelingstijdvak 2022-2024 heb je dus waarschijnlijk tot ergens in 2027. Wacht niet te lang, want voorbij die termijn vervalt het recht.
- Gebruik de werkelijk betaalde belastingbedragen. Kijk op je belastingaanslagen van de betreffende jaren, niet op de ingehouden loonheffing. Het gaat om de definitieve aanslag van de inkomstenbelasting, inclusief eventuele bijtellingen of aftrekposten die pas via de aangifte zijn verwerkt.
- Kies het meest voordelige tijdvak. Je mag zelf kiezen welke drie opeenvolgende jaren je middelt. Als je over 2021, 2022 en 2023 al hebt gemiddeld, kun je daarna niet opnieuw middelen voor 2022, 2023 en 2024. Dezelfde jaren mogen niet in twee verschillende middelingstijdvakken voorkomen.
- Dien het verzoek schriftelijk in bij de Belastingdienst. Je kunt geen middeling aanvragen via de normale aangifte. Je stuurt een schriftelijk verzoek naar de Belastingdienst met de berekening erbij. Op de website van de Belastingdienst staat een formulier voor dit verzoek.
- Controleer of jouw situatie voordeel oplevert voor de middeling. Middeling is alleen voordelig als je sterk wisselend inkomen had. Bij een min of meer gelijkmatig inkomen levert het niets op of zelfs iets nadelig. Bereken dit altijd eerst voordat je het verzoek indient.
- Vergeet de middeling niet als je een erfenis of afkoopsom hebt ontvangen. Eenmalige grote inkomsten in een jaar die je jaarinkomen flink omhoog stuwen, zijn typisch geschikt voor middeling. Denk ook aan een lijfrentestorting, WHB-ontvangst of een nabetaalde uitkering over meerdere jaren.
Veelgestelde vragen over middeling belasting
Is de middelingsregeling al afgeschaft?
Ja. De middelingsregeling is per 1 januari 2023 afgeschaft. Dit betekent dat het tijdvak 2022, 2023, 2024 het laatste tijdvak is waarover je kunt middelen. Voor belastingjaren vanaf 2025 is middeling niet meer mogelijk. De regeling was al langer in beeld om afgeschaft te worden, omdat het systeem te complex was en relatief weinig mensen er gebruik van maakten. Heb je wisselend inkomen na 2024? Dan zijn er andere mogelijkheden, zoals een goede boekhouding en spreiding van inkomsten.
Kan ik ook middelen als ik een BV heb?
De middelingsregeling geldt alleen voor inkomen in box 1 van de inkomstenbelasting voor particulieren. Als je salaris ontvangt vanuit je eigen BV (directeur-grootaandeelhouder), telt dat salaris mee voor middeling. Dividenduitkeringen uit je BV vallen in box 2 en tellen niet mee voor de middelingsregeling. Winst van de BV zelf valt ook niet onder de middelingsregeling, want die wordt belast via de vennootschapsbelasting, niet de inkomstenbelasting.
Hoe vraag ik middeling aan bij de Belastingdienst?
Je stuurt een schriftelijk verzoek naar de Belastingdienst, inclusief je berekening van de middeling en de te verwachten teruggaaf. De Belastingdienst heeft hiervoor een formulier beschikbaar op hun website. Stuur het naar het belastingkantoor dat je aangifte behandelt. Na beoordeling ontvang je een beschikking. Als je verzoek wordt goedgekeurd, volgt binnen enkele weken de teruggaaf op je rekening.
Telt mijn box 3 inkomen mee voor de middeling?
Nee. De middelingsregeling geldt alleen voor het belastbare inkomen uit werk en woning (box 1). Inkomen uit box 2 (aanmerkelijk belang) en box 3 (sparen en beleggen) telt niet mee. Alleen je loon, pensioen, uitkering, winst uit onderneming en andere box 1 inkomsten worden meegenomen in de middelingsberekening. Dit is relevant als je naast een sterk wisselend loon ook inkomsten hebt uit spaargeld of beleggingen.
Wat als de Belastingdienst het niet eens is met mijn berekening?
Als de Belastingdienst je verzoek afwijst of een lager bedrag toewijst dan jij hebt berekend, ontvang je een afwijzende beschikking. Daartegen kun je bezwaar aantekenen. Je hebt daarvoor 6 weken de tijd. In het bezwaarschrift leg je uit waarom jij denkt dat je berekening klopt. Schakel eventueel een belastingadviseur in als het om grote bedragen gaat. Middeling kan soms leiden tot duizenden euro’s teruggaaf, waardoor professionele hulp de moeite waard is.
Meer berekeningen die je kunnen helpen
Heb je te maken met een complex belastingplaatje? Bekijk ook deze rekenmachines:
- Drempelinkomen berekenen: bereken welk deel van je zorgkosten en giften aftrekbaar is in je belastingaangifte.
- Belasting berekenen: bereken hoeveel inkomstenbelasting je betaalt in 2026 over je totale inkomen.
- Gecombineerd inkomen berekenen: bereken je netto inkomen als je zowel in loondienst werkt als ZZP’er bent.
Meer handige rekenhulp?
Bekijk al onze calculators voor belasting, hypotheek, salaris, gezondheid en meer.
Naar alle rekenmachines →Bronnen
Alle berekeningen op deze pagina zijn gebaseerd op officiële Nederlandse bronnen: Belastingdienst.nl, Rijksoverheid.nl, CBS.nl en Nibud.nl. Tarieven gelden voor 2026. Lees ons redactioneel beleid.