Procenten berekenen gebruik je dagelijks: bij kortingen in de winkel, belastingen op je salaris, rente op je spaarrekening of je cijfer op school. Toch maken veel mensen rekenfouten omdat ze niet weten welke formule ze wanneer moeten gebruiken. In dit artikel leer je alle methoden voor het berekenen van procenten, met concrete Nederlandse voorbeelden en handige trucs.
Een procent bereken je door het getal te delen door 100. Wil je weten hoeveel 15% van €200 is: 200 × 15 ÷ 100 = €30. Wil je berekenen welk percentage 30 is van 200: (30 ÷ 200) × 100 = 15%.
Procenten berekenen doe je met vier basisformules: (1) X% van Y = (X÷100) × Y, (2) A is hoeveel % van B = (A÷B) × 100, (3) procentuele verandering = ((nieuw−oud)÷oud) × 100, (4) origineel bedrag = bedrag ÷ (percentage÷100). Voorbeeld: 15% van €200 = 0,15 × 200 = €30.
Hoe bereken je procenten? Overzicht in één tabel
| Situatie | Formule | Voorbeeld | Uitkomst |
|---|---|---|---|
| X% van getal Y | (X ÷ 100) × Y | 21% BTW van € 850 | € 178,50 |
| A is hoeveel % van B | (A ÷ B) × 100 | 38 van 50 punten | 76% |
| Procentuele stijging | ((Nieuw − Oud) ÷ Oud) × 100 | Van € 3.000 naar € 3.180 | +6% |
| Procentuele daling | ((Oud − Nieuw) ÷ Oud) × 100 | Van € 120 naar € 90 | −25% |
| Origineel bedrag | Bedrag ÷ (X ÷ 100) | € 175 na 30% korting | € 250 |
Procenten berekenen in 4 stappen
- Kies de juiste formule — bepaal of je X% van Y berekent, een verandering, een verhouding, of het origineel terugrekent.
- Vul de waarden in — noteer het percentage, het bedrag of de oude/nieuwe waarde.
- Reken uit — pas de formule toe en reken het resultaat uit.
- Controleer met de rekenmachine — gebruik onze online tool om je antwoord te verifiëren.
Wat is een procent?
Een procent is een honderdste deel van een geheel. Het woord “procent” komt van het Latijnse per centum, wat “per honderd” betekent. Het symbool is %.
Dus: 25% = 25 per 100 = 0,25 als decimaal getal.
Procenten gebruik je om verhoudingen en veranderingen makkelijk te vergelijken, ongeacht de grootte van het getal. Of het nu gaat om een salaris van € 2.500 of een belegging van € 250.000: een stijging van 5% is altijd 5% van het oorspronkelijke bedrag.
Procenten berekenen: 4 basisformules
Er zijn vier situaties waarbij je procenten berekent. Elk heeft een eigen formule.
1. Een percentage van een getal berekenen
Formule: (Percentage ÷ 100) × Getal
Voorbeeld: Hoeveel is 21% BTW over € 850?
- (21 ÷ 100) × 850 = 0,21 × 850 = € 178,50
Snel rekenen? Onze percentage rekenmachine doet dit voor je.
2. Hoeveel procent is A van B?
Formule: (A ÷ B) × 100
Voorbeeld: Je scoort 38 punten op een toets van 50 punten. Welk percentage is dat?
- (38 ÷ 50) × 100 = 0,76 × 100 = 76%
3. Procentuele stijging of daling berekenen
Formule: ((Nieuw − Oud) ÷ Oud) × 100
Voorbeeld: Je salaris gaat van € 3.000 naar € 3.180 bruto. Hoeveel procent stijging is dat?
- ((3.180 − 3.000) ÷ 3.000) × 100 = (180 ÷ 3.000) × 100 = 6%
4. Het originele bedrag terugrekenen
Formule: Bedrag ÷ (Percentage ÷ 100)
Voorbeeld: Na een korting van 30% betaal je € 175. Wat was de originele prijs?
- Je hebt 70% betaald (100% − 30% = 70%)
- 175 ÷ 0,70 = € 250
Bekijk ook ons artikel over het berekenen van het procent verschil tussen twee getallen.
Overzichtstabel: procenten berekenen in één oogopslag
| Situatie | Formule | Voorbeeld | Uitkomst |
|---|---|---|---|
| X% van getal Y | (X ÷ 100) × Y | 15% van € 200 | € 30 |
| A is hoeveel % van B? | (A ÷ B) × 100 | 45 van 60 | 75% |
| Procentuele stijging | ((Nieuw − Oud) ÷ Oud) × 100 | Van € 80 naar € 92 | +15% |
| Procentuele daling | ((Oud − Nieuw) ÷ Oud) × 100 | Van € 120 naar € 90 | −25% |
| Origineel bedrag terugrekenen | Bedrag ÷ (X ÷ 100) | € 80 is 80%, wat is 100%? | € 100 |
Procentuele toe- en afname: stijging en daling berekenen
De procentuele verandering gebruik je om vergelijkingen te maken: hoe hard stegen de huizenprijzen? Hoeveel meer verdien je na je salarisverhoging? Hoeveel goedkoper is een product in de uitverkoop?
Tip voor snelrekenen: Een stijging van 10% vermenigvuldig je met 1,10. Een daling van 25% vermenigvuldig je met 0,75. Zo reken je in één stap.
Voorbeeld huizenprijzen 2026:
De gemiddelde huizenprijs steeg van € 415.000 in 2025 naar € 455.000 in 2026 (bron: CBS).
- Procentuele stijging = ((455.000 − 415.000) ÷ 415.000) × 100
- = (40.000 ÷ 415.000) × 100 = 9,6%
Voorbeeld kortingskorting:
Een jas kost € 299 en heeft 40% korting. Wat betaal je?
- Kortingsbedrag = (40 ÷ 100) × 299 = € 119,60
- Prijs na korting = € 299 − € 119,60 = € 179,40
- Of sneller: € 299 × 0,60 = € 179,40
BTW berekenen met procenten
In Nederland gelden twee BTW-tarieven: 9% (voor voedsel, medicijnen en boeken) en 21% (voor de meeste andere producten en diensten). Procenten berekenen met BTW doe je zo:
Prijs inclusief BTW berekenen (21% tarief):
- Prijs excl. BTW × 1,21 = prijs incl. BTW
- € 500 excl. BTW × 1,21 = € 605 incl. BTW
BTW terugrekenen uit inclusief prijs:
- BTW-bedrag = Prijs incl. BTW × (21 ÷ 121)
- € 605 × (21 ÷ 121) = € 605 × 0,1736 = € 105 BTW
Meer uitleg over BTW berekenen lees je op onze BTW rekenmachine pagina.
Procenten berekenen in Excel
In Excel zijn er geen aparte procentformules — je gebruikt gewone rekenkunde met de procentnotatie.
Percentage van een getal: Typ in cel C1: =A1*B1 waarbij A1 het getal is en B1 het percentage (bijv. 21%). Excel herkent % automatisch als 0,21.
Procentuele verandering: =(B1-A1)/A1 — formatteer de cel als percentage.
Procentuele verdeling zichtbaar maken: Als je meerdere categorieën hebt, gebruik dan =A1/SOM($A$1:$A$5) per rij en formatteer als percentage.
Handige Excel-trucs voor procenten:
- Druk op Ctrl + Shift + % om snel procentopmaak toe te passen
- Gebruik
=AFRONDEN(A1*B1;2)om precies op 2 decimalen af te ronden - Typ
25%direct in een cel — Excel slaat dit op als 0,25
Procentrekenen in het dagelijks leven: praktische voorbeelden
Hier zijn vijf situaties uit het Nederlandse dagelijks leven waarbij procenten berekenen onmisbaar is.
1. Vakantiegeld: hoeveel procent van je jaarsalaris?
Het wettelijk minimum vakantiegeld in Nederland is 8% van het bruto jaarsalaris. Bij een salaris van € 3.200 bruto per maand:
- Jaarsalaris = 12 × € 3.200 = € 38.400
- Vakantiegeld = 8% van € 38.400 = (8 ÷ 100) × 38.400 = € 3.072 bruto
Wil je weten wat je overhoudt? Gebruik de bruto netto salaris rekenmachine.
2. Heffingskorting: percentage belastingvoordeel
De algemene heffingskorting in 2026 bedraagt maximaal €3.115 (2026). Dit verlaagt je te betalen inkomstenbelasting direct. Voor wie het maximumbedrag haalt, is dat een voordeel van ruim 8,7% op de te betalen belasting over het eerste schijftarief van 35,75%.
3. Hypotheekrente aftrekken: hoeveel belastingvoordeel?
Als je € 12.000 hypotheekrente per jaar betaalt en je valt in het 37,56% belastingtarief (schijf 2, 2026):
- Belastingvoordeel = € 12.000 × 37,56% = € 12.000 × 0,3756 = € 4.507 per jaar
4. Supermarkt: welke aanbieding is het voordeligst?
Aanbieding A: 3 halen, 2 betalen (= 33,3% korting)
Aanbieding B: 30% korting op het tweede product
- Bij 3 producten van € 2: Aanbieding A = € 4 in plaats van € 6 (33,3% korting)
- Aanbieding B = € 6 − (30% × € 2) = € 6 − € 0,60 = € 5,40 (10% korting op totaal)
- Aanbieding A is voordeliger.
5. Beleggen: rendement in procenten
Je hebt € 5.000 belegd. Na een jaar is je belegging waard € 5.380. Wat is je rendement?
- Rendement = ((5.380 − 5.000) ÷ 5.000) × 100 = (380 ÷ 5.000) × 100 = 7,6%
Samengestelde procentuele berekeningen (compound)
Bij samengestelde percentages (ook: rentesamenstelling) wordt het percentage steeds berekend over het nieuwe totaal, inclusief eerder opgebouwd bedrag.
Formule: Eindwaarde = Beginwaarde × (1 + percentage)^aantal perioden
Voorbeeld: spaargeld met 3% rente
- Jaar 1: €1.000 × 1,03 = €1.030
- Jaar 2: €1.030 × 1,03 = €1.060,90
- Jaar 3: €1.060,90 × 1,03 = €1.092,73
Na 3 jaar heb je niet €1.090 (enkelvoudig) maar €1.092,73 — de extra €2,73 is het effect van rente op rente.
Veelgestelde vragen over procenten berekenen
Hoe bereken je procenten van een getal?
Deel het percentage door 100 en vermenigvuldig dit met het getal. Voorbeeld: 15% van € 200 = (15 ÷ 100) × 200 = 0,15 × 200 = € 30.
Hoe bereken je hoeveel procent A van B is?
Deel A door B en vermenigvuldig met 100. Voorbeeld: hoeveel procent is 45 van 60? → (45 ÷ 60) × 100 = 75%.
Hoe bereken je procentuele stijging?
Trek de oude waarde af van de nieuwe, deel door de oude waarde en vermenigvuldig met 100. Formule: ((Nieuw − Oud) ÷ Oud) × 100. Een stijging van € 80 naar € 92 = ((92 − 80) ÷ 80) × 100 = 15%.
Hoe reken je terug van inclusief naar exclusief BTW?
Deel de inclusief prijs door 1,21 (voor 21% BTW) of 1,09 (voor 9% BTW). Voorbeeld: € 605 incl. 21% BTW ÷ 1,21 = € 500 excl. BTW. Het BTW-bedrag zelf is dan € 605 − € 500 = € 105.
Wat is het verschil tussen procentpunt en procent?
Een procentpunt is een absolute verandering van percentages. Als de rente stijgt van 3% naar 5%, is dat een stijging van 2 procentpunten, maar een procentuele stijging van ((5−3)÷3)×100 = 66,7%. Dit onderscheid is belangrijk bij berichten over inflatie of rentewijzigingen.
Hoe bereken ik terug van een percentage (omgekeerd rekenen)?
Als je weet dat €115 de prijs inclusief 15% btw is, bereken je de prijs exclusief btw zo: 115 ÷ 1,15 = €100. Formule: Origineel = Bedrag ÷ (1 + percentage/100).
Hoe bereken ik een percentage in Excel of Google Sheets?
In Excel: typ =A1/B1*100 om A1 als percentage van B1 te berekenen. Om 15% van een getal in A1 te berekenen: =A1*15% of =A1*0,15. Gebruik =PERCENTRANK() voor rangorde-percentages.
Hoe bereken ik samengestelde rente (compound interest)?
Gebruik de formule: Eindwaarde = Beginwaarde × (1 + rente)^jaren. Voorbeeld: €1.000 bij 3% rente gedurende 5 jaar = €1.000 × (1,03)^5 = €1.159,27. Het verschil met enkelvoudige rente (€1.150) is het effect van rente op rente.
Conclusie
Procenten berekenen hoef je niet uit je hoofd te kennen — je moet alleen weten welke formule je wanneer gebruikt. Gebruik (X ÷ 100) × Y voor een percentage van een getal, (A ÷ B) × 100 om een verhouding uit te drukken als percentage, en ((Nieuw − Oud) ÷ Oud) × 100 voor een procentuele stijging of daling.
Wil je snel procenten uitrekenen zonder formule? Gebruik onze percentage rekenmachine. Voor BTW-berekeningen kun je terecht bij de BTW calculator. En voor salarisgerelateerde berekeningen helpt de bruto netto salaris rekenmachine.
Geschreven door het team van deonlinerekenmachine.nl
Lees ook: ‘Gemiddelde Cijfer Berekenen 2026: Formule, Gewogen Gemiddelde en Voorbeelden’
Lees ook: Inhoud Cilinder Berekenen 2026: Formule, Voorbeelden en Liter Omrekenen
Lees ook: Standaarddeviatie Berekenen 2026: Formule, Stap-voor-Stap en Voorbeelden
Alle berekeningen op deze pagina zijn gebaseerd op officiële Nederlandse bronnen: Belastingdienst.nl, Rijksoverheid.nl, CBS.nl en Nibud.nl. Tarieven gelden voor 2026. Lees ons redactioneel beleid.