Als zzp’er of freelancer betaal je inkomstenbelasting over je winst. Maar je mag eerst een flink deel aftrekken. De twee belangrijkste aftrekposten voor zelfstandigen in 2026 zijn de zelfstandigenaftrek en de MKB-winstvrijstelling. Samen verlagen ze je belastbare winst aanzienlijk. In dit artikel leggen we uit hoe hoog ze zijn, hoe ze werken en wat je netto overhoudt.
Wat is de zelfstandigenaftrek 2026?
De zelfstandigenaftrek is een vast bedrag dat je van je winst mag aftrekken als je aan het urencriterium voldoet. In 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek €2.470.
Dit bedrag is al jaren op weg naar beneden. De wetgever bouwt de zelfstandigenaftrek stapsgewijs af richting €900 in 2027. In 2021 was de zelfstandigenaftrek nog €6.670. Dat is een enorme daling in korte tijd.
| Jaar | Zelfstandigenaftrek |
|---|---|
| 2021 | €6.670 |
| 2022 | €6.310 |
| 2023 | €5.030 |
| 2024 | €3.750 |
| 2025 | €2.470 |
| 2026 | €2.470 |
| 2027 | €900 |
De afbouw maakt zzp’en duurder ten opzichte van loondienst. Een werkgever draagt sociale premies af voor werknemers, terwijl de fiscale voordelen voor zelfstandigen dalen. Dit is bewust overheidsbeleid om het verschil te verkleinen.
Voorwaarden voor de zelfstandigenaftrek: het urencriterium
De zelfstandigenaftrek is niet voor iedereen met een eenmanszaak. Je moet voldoen aan het urencriterium: minimaal 1.225 uur per jaar besteden aan je onderneming. Dat is gemiddeld 23,5 uur per week over 52 weken, of meer uren verspreid over het jaar.
Alle uren tellen mee die je aan je bedrijf besteedt: klantwerk, administratie, marketing, onderhoud van je website. Houd een urenregistratie bij als bewijs richting de Belastingdienst. Zonder registratie is het moeilijk om bij een controle het urencriterium aan te tonen.
Combineer je een baan in loondienst met zzp-werk? Dan geldt naast het urencriterium ook het zogenaamde doelmatigheidsvereiste: je moet meer dan 50% van je totale werktijd aan de onderneming besteden. Tenzij je bedrijf in de startfase zit, dan geldt een soepelere regel de eerste drie jaar.
Wat is de MKB-winstvrijstelling 2026?
De MKB-winstvrijstelling is een aftrek van 12,7% over je winst na aftrek van de ondernemersaftrekken (inclusief zelfstandigenaftrek). Anders dan de zelfstandigenaftrek heeft de MKB-winstvrijstelling geen urencriterium. Elke ondernemer met winst uit een eenmanszaak, vof of maatschap heeft er recht op.
In 2025 werd het percentage verlaagd van 13,31% naar 12,7%. Voor 2026 is het tarief vastgesteld op 12,7%.
Hoe bereken je de belastingbesparing in 2026?
Stel: je maakt als zzp’er in 2026 een winst van €60.000. Je voldoet aan het urencriterium.
Stap 1: zelfstandigenaftrek
€60.000 – €2.470 = €57.530 winst na zelfstandigenaftrek
Stap 2: MKB-winstvrijstelling (12,7%)
12,7% x €57.530 = €7.306
€57.530 – €7.306 = €50.224 belastbare winst
Stap 3: belasting over €50.224
Schijf 1 (35,75% over €38.883) = €14.215
Schijf 2 (49,50% over €11.783) = €5.832
Bruto belasting: €20.047
Stap 4: heffingskortingen
Zelfstandigen hebben ook recht op de algemene heffingskorting (circa €2.200 bij dit inkomen) maar niet op de arbeidskorting (die is voor werknemers). Ze hebben wel recht op de arbeidskorting als ze ook loon ontvangen.
Netto belasting: circa €17.847
Zonder de zelfstandigenaftrek en MKB-winstvrijstelling zou je over de volledige €60.000 belasting betalen. Dat scheelt ruim €3.500 per jaar aan belasting.
Zelfstandigenaftrek bij verlies of laag inkomen
Wat als je winst lager is dan de zelfstandigenaftrek? De zelfstandigenaftrek mag je niet lager dan nul toepassen op je winst. Het niet-benutte deel schuif je door naar toekomstige jaren, tot maximaal 9 jaar. Dit heet “carry forward” van de zelfstandigenaftrek.
Bij de MKB-winstvrijstelling werkt dit anders: als je verlies maakt, vergroot de MKB-winstvrijstelling het verlies (12,7% over een negatieve winst maakt je verlies groter). Je kunt dit verlies verrekenen met winst uit andere jaren.
Andere ondernemersaftrekken naast zelfstandigenaftrek
De zelfstandigenaftrek is de bekendste, maar er zijn meer aftrekposten voor ondernemers:
- Startersaftrek: extra aftrek van €2.123 per jaar in de eerste drie jaar (maximaal drie keer). Cumulatief met de zelfstandigenaftrek.
- Meewerkaftrek: als je partner meewerkt in je onderneming zonder vergoeding, aftrek van 1,25% tot 4% van de winst afhankelijk van het aantal uren.
- Stakingsaftrek: eenmalig €3.630 aftrek als je je onderneming stopt.
- Speur- en ontwikkelingswerk (S&O-aftrek): extra aftrek van €13.151 als je aan erkend S&O-werk doet.
Al deze aftrekken vallen onder de “ondernemersaftrek” en worden toegepast voor de MKB-winstvrijstelling wordt berekend.
Zzp of bv: wanneer loont een bv?
Bij hogere winsten wordt een bv (besloten vennootschap) fiscaal interessanter. In een bv betaal je vennootschapsbelasting: 19% over de eerste €200.000 winst en 25,8% daarboven. Daarna kun je jezelf dividend uitkeren tegen 24,5% dividendbelasting (box 2).
Als vuistregel geldt: bij een winst boven €100.000 tot €150.000 per jaar loont het de moeite om te rekenen of een bv voordeliger is. Onder die grens is de eenmanszaak met zelfstandigenaftrek en MKB-winstvrijstelling vaak voordeliger. Gebruik de zzp belasting calculator voor een vergelijking op jouw situatie.
Zelfstandigenaftrek en de FOR (Fiscale Oudedagsreserve)
De Fiscale Oudedagsreserve (FOR) is in 2023 afgeschaft voor nieuwe dotaties. Je kunt niet meer toevoegen aan de FOR. Bestaande FOR-saldo’s worden afgewikkeld. Dit is een extra reden dat pensioenopbouw voor zzp’ers via een lijfrente of bankspaarproduct nu de aangewezen route is.
Wil je weten hoe je als zelfstandige pensioen opbouwt? Dat behandelen we in een apart artikel over de jaarruimte en lijfrente voor zzp’ers.
Veelgestelde vragen over zelfstandigenaftrek 2026
Je moet minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteden. Dat geldt voor alle werkzaamheden: klantwerk, administratie, acquisitie en overige bedrijfsactiviteiten. Houd een urenregistratie bij als bewijs. Werk je ook in loondienst? Dan gelden aanvullende eisen: je moet meer dan 50% van je totale werktijd aan de onderneming besteden (tenzij je in de eerste drie jaar van je bedrijf zit).
Ja, en dat is ook de standaard volgorde. Je trekt eerst de zelfstandigenaftrek (en eventuele andere ondernemersaftrekken) af van je winst. Daarna bereken je de MKB-winstvrijstelling over het resterende bedrag. Je profiteert dus van beide aftrekken.
Ja. Op basis van de huidige wetgeving daalt de zelfstandigenaftrek in 2027 naar €900. Dat is het geplande eindniveau. Of het kabinet dit volledig doorvoert, hangt af van toekomstige beleidskeuzes. Houd de Belastingdienst en Rijksoverheid in de gaten voor actuele wijzigingen.
De zelfstandigenaftrek geef je op in de aangifte inkomstenbelasting onder “winst uit onderneming”. Je vult je winst in, trekt de zelfstandigenaftrek en eventuele andere ondernemersaftrekken af, en de MKB-winstvrijstelling wordt automatisch berekend. De Belastingdienst biedt de online aangifte aan via Mijn Belastingdienst.
Nee, de arbeidskorting is alleen voor werknemers met looninkomen. Als zzp’er met uitsluitend winst uit onderneming heb je geen recht op de arbeidskorting. Je hebt wel recht op de algemene heffingskorting. Werk je naast je zzp-activiteiten ook in loondienst? Dan heb je over je looninkomen wel recht op de arbeidskorting. Meer hierover lees je in ons artikel over heffingskortingen 2026.
Bronnen: Belastingdienst.nl (zelfstandigenaftrek en ondernemersaftrekken), Rijksoverheid.nl (Besluit MKB-winstvrijstelling 2026), Nibud (zzp-financien en pensioenplanning).
Officiële informatie: Belastingdienst – Zelfstandigenaftrek
Lees ook: VPB Berekenen 2026: Tarieven, Voorbeelden en Bespaartips
Lees ook: $NIEUWE_TITEL
Lees ook: Urencriterium ZZP 2026: 1.225 Uren, Voordelen en Bijhouden
Alle berekeningen op deze pagina zijn gebaseerd op officiële Nederlandse bronnen: Belastingdienst.nl, Rijksoverheid.nl, CBS.nl en Nibud.nl. Tarieven gelden voor 2026. Lees ons redactioneel beleid.