Je hebt een factuur niet op tijd betaald gekregen, of iemand is jou geld verschuldigd dat allang binnen had moeten zijn. In dat geval heb je recht op wettelijke rente. Maar hoe bereken je die precies, en welk percentage geldt er in 2026? We leggen het uit met formules, concrete rekenvoorbeelden en een stappenplan dat je direct kunt gebruiken.
Wat is wettelijke rente?
Wettelijke rente is de rente die je wettelijk mag rekenen als iemand te laat betaalt. Je hoeft die rente niet in het contract of de factuur te hebben staan — de wet geeft je dit recht automatisch zodra iemand in verzuim is (artikel 6:119 en 6:119a BW).
Er zijn twee soorten wettelijke rente in Nederland:
- Wettelijke rente (civiel): voor transacties tussen particulieren of tussen een bedrijf en een consument (B2C)
- Wettelijke handelsrente: uitsluitend voor transacties tussen bedrijven onderling (B2B)
De handelsrente is altijd hoger dan de civiele rente. Dat is bewust: bedrijven moeten rekeningen snel betalen en een hogere rentestraf stimuleert dat.
Tarieven wettelijke rente 2026
| Type rente | Percentage 2026 (H1) | Voor wie | Wettelijke grondslag |
|---|---|---|---|
| Wettelijke rente (civiel) | 7% | Particulier–particulier, B2C | Art. 6:119 BW |
| Wettelijke handelsrente | 10,5% | Bedrijf–bedrijf (B2B) | Art. 6:119a BW |
Het percentage wordt halfjaarlijks aangepast op basis van de ECB-herfinancieringsrente. Controleer altijd het actuele tarief via rijksoverheid.nl.
Wanneer mag je wettelijke rente berekenen?
Je kunt wettelijke rente rekenen zodra de schuldenaar in verzuim is. Verzuim treedt op wanneer:
- Een fatale betalingstermijn is verstreken (bijvoorbeeld de vervaldatum op de factuur)
- Je een aanmaning hebt gestuurd en de gestelde termijn (minimaal 14 dagen) is verstreken
- De schuldenaar schriftelijk heeft laten weten niet te gaan betalen
Bij B2B-transacties geldt standaard een betalingstermijn van 30 dagen na ontvangst van de factuur. Heb je geen betalingstermijn afgesproken of vermeld? Dan gaat de wettelijke betalingstermijn van 30 dagen in op de dag na ontvangst van de factuur. Na dag 30 is de schuldenaar automatisch in verzuim — je hoeft geen aanmaning te sturen.
Bij consumenten (B2C) moet je doorgaans eerst een aanmaning sturen met een redelijke betalingstermijn van minimaal 14 dagen. Pas na het verstrijken van die termijn begint de rentetermijn te lopen.
De formule: zo bereken je wettelijke rente
De basisformule voor wettelijke rente is enkelvoudig:
Wettelijke rente = (Hoofdsom × rentepercentage × aantal dagen in verzuim) / 365
Let op: wettelijke rente is enkelvoudig tenzij anders afgesproken. Je berekent rente over de oorspronkelijke hoofdsom — niet over eerder opgelopen rente (dat zou rente op rente zijn).
Rekenvoorbeeld 1: B2B factuur van € 5.000
Je stuurt als ondernemer een factuur voor € 5.000 met een betalingstermijn van 30 dagen. De klant betaalt na 120 dagen. Je rekent de handelsrente van 10,5%.
- Aantal dagen in verzuim: 120 − 30 = 90 dagen
- Wettelijke handelsrente: (€ 5.000 × 10,5% × 90) / 365 = € 129,45
Bovenop je factuur mag je dus € 129,45 aan rente claimen.
Rekenvoorbeeld 2: Particuliere lening van € 2.000
Je leent een vriend € 2.000. Afgesproken is dat hij dit na 3 maanden terugbetaalt. Hij betaalt 90 dagen te laat. Je rekent de civiele rente van 7%.
- Wettelijke rente: (€ 2.000 × 7% × 90) / 365 = € 34,52
Rekenvoorbeeld 3: Langdurig verzuim — factuur van € 10.000
Een afnemer betaalt een factuur van € 10.000 pas na 700 dagen verzuim (B2B):
- Wettelijke handelsrente: (€ 10.000 × 10,5% × 700) / 365 = € 2.013,70
Wijzigt het rentepercentage halverwege de verzuimperiode? Bereken dan per halfjaar apart en tel de bedragen op. Gebruik onze percentage calculator om snel de juiste bedragen te berekenen.
Stap-voor-stap: wettelijke rente correct claimen
Wil je wettelijke rente in rekening brengen? Volg deze stappen:
- Stel de hoofdsom vast: het openstaande factuurbedrag of de schuld exclusief BTW
- Bepaal de ingangsdatum: wanneer trad het verzuim in? Noteer de datum nauwkeurig
- Tel de verzuimdagen: van de ingangsdatum tot de datum van betaling (of tot vandaag bij nog openstaande vorderingen)
- Kies het juiste percentage: 7% (civiel/B2C) of 10,5% (B2B handelsrente) voor 2026
- Bereken met de formule: (Hoofdsom × percentage × dagen) / 365
- Stuur een herziene factuur of aanmaning: vermeld de hoofdsom, het rentebedrag, de berekeningsperiode en het totaalbedrag
Bewaar altijd de oorspronkelijke factuur, de aanmaning en alle correspondentie. Die documentatie is onmisbaar als de zaak voor de rechter komt.
Wettelijke rente en buitengerechtelijke incassokosten (BIK)
Naast wettelijke rente heb je bij verzuim ook recht op buitengerechtelijke incassokosten (BIK). Deze kosten zijn wettelijk vastgesteld (Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten):
| Deel van de hoofdsom | Percentage |
|---|---|
| Eerste € 2.500 | 15% (minimaal € 40) |
| € 2.500 – € 5.000 | 10% |
| € 5.000 – € 10.000 | 5% |
| Boven € 10.000 | 1% |
Bij een factuur van € 3.000 zijn de incassokosten: (15% × € 2.500) + (10% × € 500) = € 375 + € 50 = € 425. Dit is bovenop de wettelijke rente. Samen met de rente kan de totale claim dus fors oplopen.
Wettelijke rente in je boekhouding en BTW
Ontvangen wettelijke rente is vrijgesteld van BTW. Rente is geen vergoeding voor een prestatie maar een schadevergoeding voor te late betaling. Je hoeft er dus geen BTW over af te dragen, maar je declareert het ook niet als btw-belaste omzet.
Als ondernemer verwerk je ontvangen wettelijke rente in je winst-en-verliesrekening als rentebaten. Voor de inkomstenbelasting telt het mee als belastbaar inkomen uit onderneming (box 1 voor ZZP/eenmanszaak) of als dividend/overige inkomsten in box 3 voor particulieren.
Meer over BTW en administratie lees je in ons artikel over BTW berekenen. Wil je weten hoeveel je netto overhoudt als ondernemer? Gebruik de bruto netto calculator voor een snelle doorrekening.
Wettelijke rente en de overheid
De overheid is ook gebonden aan de wettelijke rente. Als de belastingdienst te laat terugbetaalt na een belastingteruggave, betaalt die belastingrente. Dat percentage is vergelijkbaar maar wijkt soms af van de gewone wettelijke rente. In 2026 bedraagt de belastingrente voor inkomstenbelasting 7%.
Omgekeerd: als jij belasting te laat betaalt of een naheffing krijgt, berekent de belastingdienst ook belastingrente over het te betalen bedrag. Die rente loopt al op vanaf een paar maanden na het belastingjaar. Meer hierover lees je op belastingdienst.nl.
Veelgestelde vragen over wettelijke rente berekenen
Wat is het wettelijke rentepercentage in 2026?
In het eerste halfjaar van 2026 bedraagt de wettelijke rente (civiel) 7% en de wettelijke handelsrente circa 10,5%. Deze percentages worden halfjaarlijks door de overheid vastgesteld op basis van de ECB-herfinancieringsrente. Controleer altijd het actuele tarief via rijksoverheid.nl.
Moet ik wettelijke rente in mijn contract vermelden?
Nee, dat is niet nodig. Wettelijke rente vloeit rechtstreeks voort uit de wet. Je kunt er wel contractueel van afwijken door een hogere contractuele rente af te spreken, maar je kunt de wettelijke minimum-rente niet uitsluiten in B2C-contracten.
Kan ik wettelijke rente met rente op rente berekenen?
In principe is wettelijke rente enkelvoudig: je berekent rente alleen over de hoofdsom. Samengestelde rente (rente op rente) geldt alleen als dit contractueel is vastgelegd of als de rechter dit toekent op basis van artikel 6:119 lid 2 BW.
Wat is het verschil tussen wettelijke rente en contractrente?
Wettelijke rente is het minimum dat de wet voorschrijft bij verzuim. Contractrente is een afgesproken rentepercentage dat hoger kan zijn. Lagere contractrente is toegestaan in B2B, maar in B2C-contracten mag je de wettelijke rente niet omzeilen ten nadele van de consument.
Hoe lang mag ik wettelijke rente berekenen?
Zolang de schuld niet betaald is, loopt de rente door. De verjaringstermijn voor de vordering zelf is 5 jaar (artikel 3:307 BW). Stuur dus tijdig aanmaningen en bewaar alle documenten zodat de verjaring niet ongemerkt intreedt.
Conclusie: wettelijke rente berekenen in de praktijk
Wettelijke rente berekenen doe je met één eenvoudige formule: (Hoofdsom × rentepercentage × verzuimdagen) / 365. Gebruik 7% voor civiele gevallen en 10,5% voor zakelijke transacties in 2026. Vergeet niet dat je naast rente ook buitengerechtelijke incassokosten mag claimen zodra je een aanmaning hebt verstuurd.
Houd de rentebedragen bij, stuur herziene facturen en documenteer alles. Zo sta je sterk als de zaak escaleert naar een incassobureau of rechter.
Ben je ondernemer en wil je inzicht in je netto-inkomen? Gebruik onze bruto netto salaris calculator voor een complete berekening van je inkomsten.
Geschreven door het team van deonlinerekenmachine.nl
Hoe schrijf je een aanmaning met wettelijke rente?
Een goede aanmaning bevat alle informatie die nodig is om de debiteur duidelijk te maken hoeveel hij verschuldigd is en waarom. Gebruik dit sjabloon als basis:
Onderwerp: Aanmaning factuur [nummer] — incl. wettelijke rente
Geachte [naam],
Wij constateren dat factuur [nummer] van [datum], groot € [bedrag], nog niet is voldaan. De betalingstermijn verstreek op [datum]. Per [datum aanmaning] bedraagt de wettelijke handelsrente over dit bedrag € [rentebedrag] (berekend over [aantal] dagen à 10,5% per jaar). Het totaal verschuldigde bedrag is daarmee € [hoofdsom + rente].
Wij verzoeken u vriendelijk dit bedrag vóór [datum, minimaal 14 dagen na aanmaning] over te maken op rekeningnummer [IBAN]. Na het verstrijken van deze termijn zullen wij de vordering ter incasso overdragen, waarbij de wettelijke incassokosten voor uw rekening komen.
Verstuur zo’n aanmaning altijd aangetekend of per e-mail met leesbevestiging. Zo heb je bewijs dat de debiteur de aanmaning heeft ontvangen — belangrijk als je later naar de rechter stapt.
Alle berekeningen op deze pagina zijn gebaseerd op officiële Nederlandse bronnen: Belastingdienst.nl, Rijksoverheid.nl, CBS.nl en Nibud.nl. Tarieven gelden voor 2026. Lees ons redactioneel beleid.