Vermogensrendementsheffing Berekenen: Box 3 Belasting 2026
Bereken hoeveel box 3 belasting je betaalt over spaargeld en beleggingen op basis van de 2026 fictieve rendementen.
Box 3 Belasting Calculator 2026
Box 3 belasting 2026: fictief rendement en vermogensrendementsheffing
Box 3 is de belastingbox voor sparen en beleggen. Over uw vermogen boven de heffingsvrije drempel betaalt u belasting op basis van een fictief rendement. In 2026 gelden nieuwe fictieve rendementen die dichter bij de werkelijkheid liggen dan vroeger. In dit artikel leggen we alles uit over de berekening, de vrijstelling en de recente ontwikkelingen rond box 3.
Hoe werkt box 3 belasting?
In box 3 betaalt u geen belasting over uw werkelijk ontvangen rendement (rente, dividend, huurinkomsten), maar over een door de overheid vastgesteld fictief rendement. De Belastingdienst gaat ervan uit dat u een bepaald percentage rendement behaalt op uw vermogen, ongeacht wat u werkelijk verdient. Over dat fictieve rendement betaalt u 36% belasting.
Het fictieve rendement verschilt per vermogenscategorie. De overheid stelt deze percentages elk jaar opnieuw vast, gebaseerd op werkelijke marktrendementen van het voorgaande jaar.
Fictieve rendementen box 3 in 2026
- Spaargeld en banktegoeden: 1,44% fictief rendement
- Beleggingen, aandelen, obligaties, vastgoed: 5,88% fictief rendement
- Schulden in box 3: -2,46% (vermindert het fictieve rendement)
Het belastingtarief over het fictieve rendement bedraagt in 2026 36%.
Heffingsvrije drempel box 3 in 2026
Iedereen heeft recht op een heffingsvrij vermogen: het deel van uw vermogen waarover u geen box 3 belasting betaalt. In 2026 bedraagt dit € 59.357 per persoon. Fiscale partners mogen hun vrijstellingen combineren tot € 118.714.
Wat telt mee in box 3?
Tot het box 3-vermogen behoren:
- Spaargeld op bank- en spaarrekeningen
- Beleggingen (aandelen, obligaties, beleggingsfondsen, ETF’s)
- Een tweede woning of beleggingsvastgoed (waarde WOZ)
- Vorderingen op derden (uitgeleend geld)
- Cryptovaluta en andere digitale assets
Schulden in box 3 mogen worden afgetrokken, maar er geldt een drempel van € 3.400 per persoon (2026). Schulden onder dit bedrag mogen niet worden afgetrokken.
Peildatum: 1 januari
Box 3-belasting wordt berekend op basis van uw vermogen op 1 januari van het belastingjaar. De waarde op die datum is bepalend, niet een gemiddelde over het jaar. Dit geeft mogelijkheden voor planning: wie vóór 1 januari vermogen tijdelijk omzet (bijv. spaargeld gebruikt om schulden af te lossen), verlaagt de grondslag op peildatum.
Box 3 en de rechtszaken (Kerstarrest)
In december 2021 deed de Hoge Raad een baanbrekende uitspraak: het systeem van fictief rendement is in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens als het fictieve rendement structureel hoger ligt dan het werkelijke rendement. Sindsdien is de overheid bezig met een nieuw stelsel op basis van werkelijk rendement. Dit zal naar verwachting per 2027 of later ingaan. Tot die tijd geldt een overgangsregeling met de huidige fictieve rendementen.
Veelgestelde vragen over box 3 belasting
Hoeveel box 3 belasting betaal ik over mijn spaargeld in 2026?
Over spaargeld geldt een fictief rendement van 1,44% in 2026. Hierover betaalt u 36% belasting. Over € 100.000 spaargeld (boven de vrijstelling) is dat: € 100.000 × 1,44% × 36% = € 518 per jaar.
Wat is de heffingsvrije drempel in box 3 voor 2026?
De heffingsvrije drempel is € 59.357 per persoon in 2026. Fiscale partners mogen dit combineren tot € 118.714. Vermogen onder deze drempel is volledig vrijgesteld van box 3-belasting.
Moet ik box 3 belasting betalen als ik verlies heb gemaakt op mijn beleggingen?
Ja, het huidige systeem werkt met fictieve rendementen en niet met werkelijk rendement. Zelfs als u verlies heeft gemaakt op uw beleggingen, betaalt u belasting over het vastgestelde fictieve rendement. Dit is precies de kern van de rechtszaken die zijn aangespannen tegen de Belastingdienst.
Tellen schulden mee bij de berekening van box 3?
Ja, schulden in box 3 verminderen uw belastbare grondslag. Er geldt wel een drempel van € 3.400 per persoon (2026): schulden onder dit bedrag mogen niet worden afgetrokken. Hypotheekschulden voor de eigen woning vallen in box 1, niet in box 3.
Wanneer verandert box 3 naar belasting op werkelijk rendement?
De overheid werkt aan een nieuw stelsel op basis van werkelijk rendement. De beoogde invoerdatum is 2027, maar dit kan nog worden uitgesteld. Tot die tijd blijft het huidige systeem van fictief rendement van toepassing, met jaarlijks bijgestelde percentages.
Strategieën om box 3-belasting te verlagen
Hoewel u weinig kunt doen aan de hoogte van de fictieve rendementen, zijn er legale strategieën om uw box 3-grondslag te verlagen:
- Schulden inlossen voor 1 januari: Door schulden af te lossen vlak vóór de peildatum, verlaagt u uw vermogen (en schulden lossen verlagen de grondslag). Hierbij geldt dat de drempel van € 3.400 per persoon bij de schulden van toepassing is.
- Schenken aan kinderen: Door belastingvrij te schenken aan kinderen (max. € 6.633 per kind per jaar) verlaagt u structureel uw vermogen en daarmee de box 3-grondslag.
- Investeren in de eigen woning: Vermogen dat u investeert in uw eigen woning (verbouwing, aflossing hypotheek) valt niet in box 3 maar in box 1.
- Fiscaal voordelige producten: Lijfrenteverzekeringen en bankspaarproducten vallen buiten box 3 en kunnen worden ingezet als alternatief voor sparen.
- Groen beleggen: Beleggingen in erkende groene fondsen zijn vrijgesteld van box 3-belasting tot € 71.251 per persoon (2026), met ook een extra heffingskorting van 0,7%.
Groen beleggen en box 3-vrijstelling
Belegt u in erkend groene beleggingen (zoals Triodos-fondsen of andere door de overheid erkende groene beleggingsfondsen)? Dan heeft u recht op een extra vrijstelling van € 71.251 per persoon (2026) in box 3. Dit betekent dat groene beleggingen tot dit bedrag niet meetellen voor uw box 3-grondslag. Bovendien kunt u 0,7% van de vrijgestelde waarde als heffingskorting in mindering brengen op uw belasting.
Groene beleggingen zijn een aantrekkelijke optie als u toch al belegt en belastingvoordeel wilt combineren met een duurzame keuze. Niet alle groene fondsen zijn erkend; controleer altijd of het fonds is opgenomen op de goedkeuringslijst van de Belastingdienst.
Box 3 en cryptovaluta
Bezit u Bitcoin, Ethereum of andere cryptovaluta? Dan vallen deze in box 3. De waarde op 1 januari van het belastingjaar telt mee als onderdeel van uw beleggingen. De Belastingdienst beschouwt crypto als belegging met het hogere fictieve rendement van 5,88%. Er wordt dus niet gekeken naar uw werkelijke winst of verlies op crypto. Zorg dat u de waarde van uw cryptoportefeuille op 1 januari nauwkeurig bijhoudt en opgeeft in uw aangifte.
Box 3 en de eigen woning: geen overlap
De eigen woning (uw hoofdverblijf) valt niet in box 3, maar in box 1. Hierdoor vermindert uw woning uw box 3-grondslag niet. Heeft u een hypotheek op uw eigen woning, dan valt deze schuld in box 1 en kunt u de hypotheekrente aftrekken. Hypotheekschulden voor de eigen woning zijn niet aftrekbaar in box 3. Alleen schulden die verband houden met box 3-bezittingen (bijv. een hypotheek op een beleggingspand) zijn aftrekbaar in box 3, boven de drempel van € 3.400 per persoon.
Meer informatie: Belastingdienst – Box 3 vermogen
Lees ook: ‘Rendement Berekenen 2026: Formule, Voorbeelden en Uitleg’
Alle berekeningen op deze pagina zijn gebaseerd op officiële Nederlandse bronnen: Belastingdienst.nl, Rijksoverheid.nl, CBS.nl en Nibud.nl. Tarieven gelden voor 2026. Lees ons redactioneel beleid.