Hoe werkt studiefinanciering in 2026?

Studiefinanciering bestaat uit meerdere onderdelen. Het systeem is in 2015 flink veranderd toen de basisbeurs werd afgeschaft voor hbo en wo studenten. Maar in 2023 werd de basisbeurs opnieuw ingevoerd. Sindsdien geldt voor studenten die in 2023 of later zijn begonnen met een hbo- of wo-opleiding opnieuw de basisbeurs. Studenten die onder het leenstelsel vielen, kregen een eenmalige compensatie.

In 2026 bestaat studiefinanciering voor hbo en wo studenten uit de volgende componenten:

• Basisbeurs: een vast maandbedrag dat je niet hoeft terug te betalen als je op tijd afstudeert (of slechts gedeeltelijk bij vertraging).
• Aanvullende beurs: een extra bedrag als je ouders niet veel verdienen. Dit is ook een gift als je afstudeert.
• OV-studentenkaart: reizen door het hele land in de week of in het weekend, gratis inbegrepen.
• Lening: je kunt tot €1.213,42 per maand extra lenen bovenop je beurs. Dit moet je later terugbetalen.
• Collegegeldkrediet: DUO betaalt je collegegeld voor je, wat je later terugbetaalt.

Voor mbo niveau 3 en 4 geldt hetzelfde systeem. Mbo niveau 1 en 2 studenten vallen onder een apart regime.

De formule achter de berekening

De aanvullende beurs wordt berekend op basis van het toetsingsinkomen van je ouders. DUO kijkt hierbij naar het inkomen van twee jaar terug (het peiljaar). Voor 2026 is dat het inkomen uit 2024.

De basisbeurs bedraagt in 2026 €456,36 per maand voor uitwonende studenten en €117,31 per maand voor thuiswonende studenten. Dit verschil bestaat omdat uitwonende studenten huurkosten hebben die thuiswonende studenten niet hebben.

Drie praktijkvoorbeelden

Voorbeeld 1: Emma, uitwonend, ouders verdienen weinig

Emma studeert psychologie in Groningen en woont op kamers. Haar ouders hebben samen een inkomen van €28.000 per jaar. Ze ontvangt de volledige basisbeurs van €456,36 plus de maximale aanvullende beurs van €481,46. Dat is samen €937,82 per maand aan giften. Haar huur is €680 per maand, dus ze komt net uit zonder te lenen. Handig.

Voorbeeld 2: Thomas, thuiswonend, ouders modaal inkomen

Thomas studeert bedrijfskunde in zijn woonplaats. Zijn ouders verdienen samen €52.000. Zijn basisbeurs is €117,31. De aanvullende beurs berekent als volgt: inkomen minus drempel gedeeld door het bereik maal het maximum. Dat levert circa €152 per maand op. Thomas ontvangt dus €269 per maand aan giften. Hij leent nog eens €400 per maand bij om zijn kosten te dekken.

Voorbeeld 3: Sara, uitwonend, hoog ouderinkomen

Sara doet geneeskunde aan de UvA. Haar ouders verdienen samen €80.000 bruto per jaar. Dat is ruim boven de grens van €63.965. Ze heeft geen recht op aanvullende beurs. Ze ontvangt alleen de basisbeurs van €456,36 per maand. Haar huur bedraagt €850 per maand, dus ze leent €800 per maand extra bij DUO. Na haar studie heeft ze daardoor een flinke schuld opgebouwd.

7 tips bij het aanvragen van studiefinanciering

1. Vraag het op tijd aan: studiefinanciering gaat pas in op de datum dat je het aanvraagt, niet met terugwerkende kracht. Vraag het aan vóór de eerste van de maand dat je wilt starten.
2. Check het peiljaarinkomen: DUO kijkt naar het inkomen van twee jaar geleden. Als je ouders in 2024 minder verdienden dan normaal (door werkloosheid of ziekte), kun je een herziening aanvragen op basis van het actuele inkomen.
3. Leen niet meer dan nodig: elke euro die je leent moet je later met rente terugbetalen. De rente is in 2026 2,56%. Begin klein en verhoog pas als het echt nodig is.
4. Registreer je uitwonendstatus correct: DUO controleert steekproefsgewijs of je echt uitwoont. Als je thuiswonend bent maar uitwonende beurs ontvangt, moet je alles terugbetalen met een boete.
5. Gebruik de OV-kaart slim: de weekkaart is goedkoper dan de weekendkaart voor studenten die dagelijks reizen. Kies de variant die bij jouw studiepatroon past.
6. Let op de nominale studieduur: de basisbeurs is een lening zolang je studeert. Na het behalen van je diploma binnen de nominale duur plus één jaar, wordt het omgezet in een gift. Loop je te lang vertraging op, dan moet je de basisbeurs terugbetalen.
7. Gebruik de DUO-app: in de app zie je precies hoe hoog je maandelijkse bedrag is, kun je bijlenen of aflossen en je persoonlijke situatie beheren. Controleer dit elk studiejaar opnieuw.

Veelgestelde vragen over studiefinanciering berekenen

Hoe weet ik of ik recht heb op aanvullende beurs?

Je hebt recht op aanvullende beurs als het gezamenlijke toetsingsinkomen van je ouders onder de €63.965 per jaar ligt. DUO berekent het exacte bedrag op basis van het inkomen van twee jaar geleden. Wonen je ouders niet meer samen, dan telt alleen het inkomen van de ouder bij wie je stond ingeschreven. Je kunt dit navragen via je DigiD op duo.nl. Bij een laag ouderinkomen van onder de €34.322 ontvang je het maximale bedrag van €481,46 per maand.

Moet ik de basisbeurs terugbetalen?

De basisbeurs is technisch gezien een voorwaardelijke lening. Als je afstudeert binnen de nominale studieduur plus één jaar, wordt de basisbeurs automatisch omgezet in een echte gift die je niet hoeft terug te betalen. Loop je meer vertraging op, dan moet je de beurs over de extra jaren terugbetalen als lening. Je hebt daarvoor een ruime terugbetalingstermijn van maximaal 35 jaar bij DUO. De rente in 2026 bedraagt 2,56% over het geleende gedeelte.

Kan ik studiefinanciering combineren met bijverdienen?

Ja, since 2023 is de bijverdiengrens afgeschaft voor studenten met een basisbeurs. Je kunt dus onbeperkt bijverdienen naast je studiefinanciering. Vroeger gold een maximum van circa €15.000 per jaar. Houd er rekening mee dat een hoog eigen inkomen invloed kan hebben op je recht op toeslagen zoals zorgtoeslag. Je ouderinkomen blijft bepalend voor de aanvullende beurs, je eigen inkomen telt daarvoor niet mee.

Wat gebeurt er als ik stop met studeren?

Als je stopt met je opleiding, moet je DUO dit direct doorgeven. Studiefinanciering stopt dan aan het einde van die maand. Heb je al geld ontvangen dat je niet had mogen ontvangen, dan moet je dat terugbetalen. Alle leningen die je hebt opgenomen blijven staan en moet je terugbetalen zodra je inkomen boven de bijstandsnorm uitkomt. DUO stuurt je twee jaar na je uitschrijving een brief met een terugbetalingsvoorstel.

Hoe vraag ik een herberekening aan als het inkomen van mijn ouders is gedaald?

Als het inkomen van je ouders in het actuele jaar minstens 15% lager is dan het peiljaarinkomen, kun je een draagkrachtherziening aanvragen bij DUO. Dit doe je via Mijn DUO met DigiD. Je ouders moeten dan een inkomensschatting aanleveren, bijvoorbeeld via een salarisstrook of uitkeringsspecificatie. Als de herberekening leidt tot meer aanvullende beurs, wordt dat met terugwerkende kracht uitbetaald tot aan het begin van het lopende studiejaar.

Gerelateerde calculators

• Studentenlening Terugbetalen Calculator – bereken je maandlast na je studie
• Collegegeld Calculator 2026 – hoeveel collegegeld betaal je per jaar?
• Huurtoeslag Calculator 2026 – combineer je studiefinanciering met huurtoeslag

Bronnen

• DUO – Studiefinanciering 2026
• Rijksoverheid – Studiefinanciering
• Nibud – Financiën voor studenten