Spaartaks box 3 2026: Over vermogen boven €59.357 (alleenstaand) of €118.714 (partners) betaal je belasting in box 3. De Belastingdienst rekent met een fictief rendement van 6,17% en heft hierover 36% belasting. Bij €100.000 spaargeld als alleenstaande betekent dat circa €957 spaartaks per jaar. Gebruik de calculator hieronder voor jouw situatie.
- Vrijstelling: €59.357 per persoon (partner: samen €118.714)
- Fictief rendement 2026: 6,17% over het meerdere
- Belastingtarief box 3: 36%
- Effectieve heffing: 6,17% × 36% = 2,22% van je vermogen
- Peildatum: 1 januari 2026
Box 3 Spaartaks Calculator 2026
Bereken je Box 3 Belasting
Wat Is de Spaartaks en Hoe Werkt Box 3?
De spaartaks is de volksmond-naam voor de belasting die de Belastingdienst heft op vermogen in box 3. In 2026 telt al het spaargeld, alle beleggingen en overig vermogen boven de vrijstelling mee als grondslag. Over dit bedrag rekent de fiscus met een fictief rendement van 6,17%, waarover 36% belasting verschuldigd is.
Gemiddeld betalen circa 2,8 miljoen Nederlanders belasting in box 3, aldus CBS Inkomensverdeling 2025. De effectieve heffingsdruk in 2026 bedraagt 2,22% van het belastbare vermogen (6,17% rendement × 36% tarief) — ongeacht of je dit rendement daadwerkelijk haalt.
Box 3 Vrijstelling 2026: Wie Betaalt Niets?
In 2026 is de heffingsvrije grens in box 3 €59.357 per belastingplichtige (Rijksoverheid, Belastingplan 2026). Fiscale partners — gehuwden en geregistreerde partners — mogen hun vrijstellingen combineren tot €118.714. Vermogen onder die grens is volledig belastingvrij.
| Situatie | Vrijstelling 2026 | Toelichting |
|---|---|---|
| Alleenstaand | €59.357 | Per persoon |
| Fiscale partners | €118.714 | Beide vrijstellingen samen |
| Groenfondsen (extra) | +€71.813 | Bovenop reguliere vrijstelling |
Box 3 Berekening Stap voor Stap
De berekening verloopt in vier stappen, zoals bepaald in de Wet inkomstenbelasting 2001 (actueel voor 2026).
Stap 1: Stel de grondslag vast (peildatum 1 januari 2026)
Tel al je spaargeld, beleggingen, verhuurpanden, cryptovaluta en overige bezittingen op. Trek vervolgens aftrekbare schulden af (boven de drempel van €3.400 per persoon).
Stap 2: Pas de vrijstelling toe
Trek de vrijstelling van €59.357 (of €118.714 bij partners) af van de grondslag. Wat overblijft is het belastbare vermogen.
Stap 3: Bereken het fictieve rendement
Vermenigvuldig het belastbare vermogen met 6,17%.
Stap 4: Bereken de belasting
Bereken 36% van het fictieve rendement. Dit is je box 3 belasting 2026.
Grondslag: €150.000 − €59.357 = €93.000 belastbaar
Fictief rendement: €93.000 × 6,17% = €5.738
Belasting: €5.738 × 36% = €2.066 per jaar
Effectieve druk: 1,38% van €150.000
Praktijkvoorbeelden Spaartaks 2026
Voorbeeld 1: Jan, alleenstaand, €80.000 spaargeld
Jan heeft €80.000 op zijn spaarrekening. Grondslag = €80.000 − €59.357 = €23.000 belastbaar. Rendement: €23.000 × 6,17% = €1.419. Belasting: €1.419 × 36% = €511 per jaar.
Voorbeeld 2: Petra en Mark, fiscale partners, €200.000 spaargeld + €50.000 beleggingen
Totaal vermogen €250.000. Vrijstelling gezamenlijk: €118.714. Belastbaar: €136.000. Rendement: €136.000 × 6,17% = €8.391. Belasting: €8.391 × 36% = €3.021 per jaar.
Voorbeeld 3: Esther, verhuurder, €60.000 spaar + €280.000 verhuurpand
Totaal box 3 vermogen: €340.000. Eigen woning telt niet mee (box 1). Vrijstelling: €59.357. Belastbaar: €283.000. Rendement: €283.000 × 6,17% = €17.461. Belasting: €17.461 × 36% = €6.286 per jaar.
Rechtszaak Box 3: De Kerstarrest en Gevolgen 2026
De Hoge Raad oordeelde op 24 december 2021 (het “Kerstarrest”) dat het box 3 systeem in strijd is met het eigendomsrecht als het werkelijke rendement lager is dan het fictieve rendement. De overheid is sindsdien bezig met hersteloperaties en wetgeving op basis van werkelijk rendement.
In 2026 geldt nog steeds het forfaitaire systeem (fictief rendement), maar er is rechtszaak-herstel voor jaren tot en met 2025 voor belastingplichtigen die bezwaar hebben gemaakt. Heb jij bezwaar gemaakt? Check belastingdienst.nl voor de massaal bezwaar-procedure. Verwacht wetgeving op basis van werkelijk rendement vanaf 2027.
5 Manieren om Box 3 Belasting Legaal te Verlagen
- Groenfondsen gebruiken — Beleggingen in erkende groenfondsen zijn voor een extra €71.813 per persoon vrijgesteld van box 3 belasting (2026). Dit kan je belasting fors verlagen.
- Storten in lijfrente of banksparen — Geld in een bancaire lijfrenterekening of bankspaarrekening is niet in box 3 zichtbaar, maar bouwt pensioen op in box 1 (aftrekbaar).
- Schulden aflossen vóór 1 januari — Schulden boven €3.400 zijn aftrekbaar van de box 3 grondslag. Los schulden af vóór de peildatum voor een lagere aanslag.
- Schenken binnen vrijstellingen — Schenkingen verlagen je vermogen. In 2026 mag je kinderen jaarlijks €6.633 belastingvrij schenken.
- Grote aankopen doen vóór 1 januari — Een grote privé-aankoop (auto, vakantie) doet je spaarsaldo dalen vóór de peildatum van 1 januari.
Veelgestelde Vragen over Spaartaks Box 3 2026
Hoeveel belasting betaal ik over mijn spaargeld in 2026?
Over spaargeld boven €59.357 (alleenstaand) of €118.714 (partners) betaal je in 2026 effectief 2,22% spaartaks. Bij €100.000 spaargeld als alleenstaande is dat: (€100.000 − €59.357) × 6,17% × 36% = circa €957 per jaar.
Wat is de box 3 vrijstelling in 2026?
De heffingsvrije grens is €59.357 per persoon. Fiscale partners mogen vrijstellingen combineren: €118.714 samen. Groenfondsen bieden een extra vrijstelling van €71.813 per persoon bovenop de reguliere grens.
Klopt het fictieve rendement met de werkelijkheid?
Nee, het fictieve rendement van 6,17% in 2026 klopt vaak niet met werkelijke spaarrentes. De Hoge Raad oordeelde in 2021 dat dit strijdig kan zijn met het eigendomsrecht. Er loopt nog een hersteloperatie voor eerdere jaren en nieuwe wetgeving op basis van werkelijk rendement is in voorbereiding.
Welk vermogen telt mee voor box 3?
In box 3 telt mee: spaargeld, aandelen, obligaties, crypto, verhuurpanden, recreatiewoning, goud en vorderingen. De eigen woning valt in box 1 en telt niet mee. De peildatum is 1 januari 2026.
Hoe kan ik mijn box 3 belasting verlagen?
Legale manieren: investeer in groenfondsen (extra vrijstelling €71.813), stort in lijfrente/banksparen, los schulden af vóór 1 januari, doe belastingvrije schenkingen (max €6.633/kind/jaar 2026) of doe grote privé-aankopen voor de peildatum.
Conclusie: Spaartaks Box 3 in 2026 Overzichtelijk
De spaartaks in 2026 treft vermogen boven €59.357 per persoon met een effectieve heffing van 2,22%. Gebruik de calculator hierboven voor jouw exacte aanslag. Blijf ook de ontwikkelingen rondom de rechtszaak box 3 volgen — mogelijke compensatie of nieuw beleid kan jouw situatie in 2027 aanzienlijk veranderen.
Wil je meer weten over belasting op je inkomen? Lees onze uitleg over de belastingschijven 2026 of bereken je totale inkomstenbelasting inclusief alle boxes.
Bronnen: Rijksoverheid.nl — Belastingplan 2026; Belastingdienst.nl — Box 3 en Kerstarrest; CBS Inkomensverdeling 2025; Hoge Raad Nederland, arrest 24 december 2021 (ECLI:NL:HR:2021:1963).
Meer informatie: Belastingdienst – Box 3 vermogen
Alle berekeningen op deze pagina zijn gebaseerd op officiële Nederlandse bronnen: Belastingdienst.nl, Rijksoverheid.nl, CBS.nl en Nibud.nl. Tarieven gelden voor 2026. Lees ons redactioneel beleid.