Schenkbelasting Berekenen: Vrijstellingen en Tarieven 2026

Schenkbelasting in 2026: vrijstellingen, tarieven en slimme strategieën

Wil je vermogen overdragen aan kinderen, kleinkinderen of anderen? Dan krijg je te maken met schenkbelasting. Gelukkig biedt de Nederlandse belastingwetgeving ruime vrijstellingen waarmee je jaarlijks belastingvrij kunt schenken. In dit artikel leggen we alle regels voor 2026 helder uit, zodat je weloverwogen beslissingen kunt nemen.

Wat is schenkbelasting?

Schenkbelasting is de belasting die de ontvanger van een schenking verschuldigd is aan de Belastingdienst. In Nederland is schenkbelasting geregeld in de Successiewet 1956, dezelfde wet als voor erfbelasting. De tarieven en schijfgrenzen zijn ook identiek aan de erfbelasting.

Een schenking hoeft niet altijd in geld te zijn. Ook het overdragen van een woning onder de marktwaarde, het kwijtschelden van een schuld of het renteloos uitlenen van geld kan als schenking worden gezien. De Belastingdienst kijkt naar de economische werkelijkheid: als iemand rijker wordt door een handeling en de gever armer, is er sprake van een schenking.

Vrijstellingen schenkbelasting 2026

De vrijstellingen zijn de kern van slimme schenkingsplanning. In 2026 gelden de volgende vrijstellingen:

Vrijstelling voor kinderen

• Jaarlijkse vrijstelling kind: € 6.633 per jaar — ouders mogen elk jaar tot dit bedrag belastingvrij schenken aan ieder kind afzonderlijk. Beide ouders mogen dit bedrag schenken, dus samen € 13.266 per jaar per kind.
• Eenmalig verhoogde vrijstelling voor studie: € 31.813 — dit is een eenmalige vrijstelling voor kinderen tussen 18 en 40 jaar, uitsluitend voor een dure studie of opleiding. Hiervoor gelden strikte voorwaarden en er moet een notariële akte worden opgemaakt.
• Eenmalig verhoogde vrijstelling (algemeen): € 31.813 — ouders kunnen eenmalig een verhoogd bedrag schenken aan kinderen tussen 18 en 40 jaar voor elk doel. Let op: van de voormalige jubelton voor eigen woning is niets meer over; die is per 1 januari 2024 volledig afgeschaft.

Vrijstelling voor overige ontvangers

• Jaarlijkse vrijstelling: € 2.658 per jaar — voor iedereen die niet jouw kind is (kleinkinderen, neven, vrienden, etc.) geldt deze lagere vrijstelling.

Vrijstelling voor goede doelen

Schenkingen aan ANBIs (Algemeen Nut Beogende Instellingen) zijn volledig vrijgesteld van schenkbelasting. Denk aan erkende goede doelen, kerken en culturele instellingen. Voor giften aan culturele ANBIs geldt bovendien een extra aftrekpost in de inkomstenbelasting.

Tarieven schenkbelasting 2026

De tarieven voor schenkbelasting zijn gelijk aan die voor erfbelasting:

Kinderen en partner

• Schijf 1 (t/m € 152.368): 10%
• Schijf 2 (boven € 152.368): 20%

Kleinkinderen

• Schijf 1 (t/m € 152.368): 18%
• Schijf 2 (boven € 152.368): 36%

Overige ontvangers

• Schijf 1 (t/m € 152.368): 30%
• Schijf 2 (boven € 152.368): 40%

Rekenvoorbeeld schenkbelasting 2026

Stel: je schenkt je kind € 50.000 in één keer (en je hebt de jaarlijkse vrijstelling al benut):

1. Schenking: € 50.000
2. Minus jaarlijkse vrijstelling kind: − € 6.633
3. Belastbaar bedrag: € 43.367
4. Schijf 1: € 43.367 × 10% = € 4.337
5. Schijf 2: n.v.t. (onder de grens van € 152.368)
6. Totale schenkbelasting: € 4.337

Als je de eenmalig verhoogde vrijstelling van € 31.813 toepast (mits nog niet gebruikt), daalt het belastbare bedrag naar € 18.187, en betaalt je kind slechts € 1.819 schenkbelasting.

Aangifte schenkbelasting: zo werkt het

De ontvanger van de schenking is verantwoordelijk voor de aangifte schenkbelasting. Je doet aangifte via Mijn Belastingdienst of met een papieren formulier. De aangifte moet worden ingediend vóór 1 maart van het jaar volgend op het jaar van de schenking. Ontving je in 2026 een schenking boven de vrijstelling, dan moet je uiterlijk 1 maart 2027 aangifte doen.

Uitzondering: als je de eenmalig verhoogde vrijstelling wilt gebruiken, moet je dit uitdrukkelijk vermelden in de aangifte. De Belastingdienst kent de verhoogde vrijstelling niet automatisch toe.

Jaarlijks schenken als strategie

Een van de meest effectieve manieren om vermogen over te dragen, is het benutten van de jaarlijkse vrijstelling. Door elk jaar het maximale belastingvrije bedrag te schenken, kun je over een periode van 10 jaar per kind ruim € 66.000 belastingvrij overdragen (bij de huidige vrijstelling van € 6.633 per jaar). Beide ouders samen kunnen dat verdubbelen tot ruim € 132.000.

Combineer dit met een periodieke schenking via een notariële akte, dan is de gift ook aftrekbaar als gift in de inkomstenbelasting (alleen voor ANBIs), wat extra voordeel oplevert.

Schenken op papier

Een schenking hoeft niet altijd daadwerkelijk te worden overgemaakt. Je kunt ook schenken ‘op papier’: je erkent een schuld aan de ontvanger, die pas bij overlijden wordt uitbetaald. Over deze schuld moet je wel minimaal 6% rente per jaar betalen. Dit heet ook wel een schuldigerkenning uit vrijgevigheid. Het voordeel: het vermogen telt mee voor de erfenis, maar vermindert tegelijk de belastbare nalatenschap.

Valkuilen bij schenken

• Schenken en overlijden binnen 180 dagen: Overlijdt de schenker binnen 180 dagen na de schenking, dan wordt die schenking alsnog bij de nalatenschap opgeteld voor de erfbelasting.
• Vergeten aangifte: Te late of vergeten aangifte leidt tot boetes. Zet een herinnering in je agenda.
• Dubbele vrijstelling claimen: Je kunt de eenmalig verhoogde vrijstelling maar één keer gebruiken, ook al schenk je over meerdere jaren.
• Schenking met voorbehoud van vruchtgebruik: Als je een woning schenkt maar er zelf in blijft wonen, wordt dit fiscaal als geen schenking beschouwd. Laat dit altijd toetsen door een notaris.

Veelgestelde vragen over schenkbelasting