Nalatenschap Berekenen: Erfenis Verdelen in 2026
Bereken de verdeling van een nalatenschap en ontdek hoeveel erfbelasting de erfgenamen betalen in 2026.
Nalatenschap & Erfbelasting Calculator 2026
Nalatenschap berekenen en erfenis verdelen in 2026
Wanneer iemand overlijdt, laat hij of zij een nalatenschap achter. Dit is het totaal van bezittingen en schulden van de overledene. De erfgenamen verdelen de nalatenschap en betalen mogelijk erfbelasting. In dit artikel leggen we uit hoe de verdeling werkt, welke vrijstellingen gelden en hoeveel erfbelasting je in 2026 betaalt.
Wat valt er in een nalatenschap?
De nalatenschap omvat alle bezittingen minus de schulden van de overledene:
Bezittingen:
- Eigen woning (waarde minus hypotheek)
- Spaargeld en banktegoeden
- Beleggingen en aandelen
- Bedrijfswaarde (bij een eigen bedrijf)
- Voertuigen, sieraden en andere waardevolle bezittingen
- Vorderingen op anderen
Schulden en kosten:
- Openstaande leningen en hypotheek (voor zover boven de waarde van het onderpand)
- Begrafenis- of crematiekosten
- Notariskosten
- Openstaande rekeningen
Wie zijn de erfgenamen?
De erfenis gaat naar de erfgenamen. Dit kan via een testament zijn geregeld, of — als er geen testament is — via de wettelijke erfopvolging:
- 1e groep: partner en kinderen (erven gelijkelijk)
- 2e groep: ouders en broers/zussen (als er geen partner/kinderen zijn)
- 3e groep: grootouders
- 4e groep: overgrootouders
Met een testament kun je van de wettelijke volgorde afwijken en erfgenamen of legatarissen aanwijzen. Kinderen hebben wel een wettelijk erfdeel (legitieme portie) waarvan je ze niet kunt onterven.
Erfbelasting vrijstellingen 2026
Erfgenamen betalen erfbelasting over hun erfdeel, maar niet over het volledige bedrag. Er geldt een vrijstelling per erfgenaam:
- Partner/echtgenoot: €795.156 (2026)
- Kind of pleegkind: €22.918
- Kleinkind: €22.918 (maar betaalt verhoogd tarief)
- Overige erfgenamen: €2.658
De partner heeft een zeer hoge vrijstelling waardoor de meeste partners geen of weinig erfbelasting betalen.
Tarieven erfbelasting 2026
Groep 1 (partner, kinderen):
- 10% over de eerste €152.368
- 20% over het meerdere
Groep 2 (overige erfgenamen):
- 30% over de eerste €152.368
- 40% over het meerdere
Kleinkinderen vallen formeel in groep 1 maar betalen 1/3 hogere tarieven (13,33% en 26,67%) omdat zij een generatie overslaan.
Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR)
Erft iemand een familiebedrijf? Dan bestaat de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR). Hiermee kun je een groot deel van de bedrijfswaarde belastingvrij erven, mits je het bedrijf voortzet. De BOR is per 2024 aangescherpt: 100% vrijstelling over de eerste €1.325.514 en 83% over het meerdere (2026).
Wettelijke verdeling bij een getrouwde overledene
Als iemand getrouwd is en kinderen heeft, geldt de wettelijke verdeling als er geen testament is. Dit betekent:
- De partner erft automatisch alle bezittingen en schulden
- De kinderen krijgen een vordering op de langstlevende partner ter waarde van hun erfdeel
- Deze vordering is pas opeisbaar als de partner overlijdt of failliet gaat
Hierdoor hoeft de partner niet meteen het huis te verkopen om de kinderen uit te kopen.
Veelgestelde vragen over nalatenschap en erfenis
De erfgenamen moeten aangifte erfbelasting doen binnen 8 maanden na het overlijden. De aanslag moet worden betaald binnen 6 weken na ontvangst. Bij een complexe nalatenschap kan uitstel worden aangevraagd. Betaal je te laat, dan wordt rente berekend.
Ja, je kunt een erfenis altijd weigeren (verwerpen). Dit is verstandig als de schulden groter zijn dan de bezittingen. Je kunt ook “beneficiair aanvaarden”, waarbij je de erfenis accepteert maar alleen de bezittingen ontvangt en niet aansprakelijk bent voor schulden boven die waarde. Verwerping of beneficiaire aanvaarding moet via de rechtbank.
In een testament legt de erflater vast wie wat erft. Dit kan geheel afwijken van de wettelijke verdeling. Kinderen hebben echter altijd recht op hun legitieme portie (de helft van hun wettelijk erfdeel in geld). Ze kunnen dit opeisen, maar krijgen dan geen andere erfenis of legaten.
Ja, de eigen woning maakt deel uit van de nalatenschap op basis van de WOZ-waarde of taxatiewaarde. De openstaande hypotheek wordt hierop in mindering gebracht. Als de partner in de woning wil blijven wonen, kan hij/zij het vruchtgebruik krijgen terwijl de kinderen de eigendom erven.
Een notaris is verplicht als er onroerend goed in de nalatenschap zit (voor de eigendomsoverdracht). Bij een eenvoudige nalatenschap zonder onroerend goed is een notaris niet verplicht, maar wel aan te raden voor het opstellen van een verklaring van erfrecht. De Belastingdienst verwerkt de erfbelasting zelf via de aangifte erfbelasting.
Gerelateerd: Vakantiegeld Berekenen 2026
Meer informatie: Belastingdienst – Erfbelasting
Alle berekeningen op deze pagina zijn gebaseerd op officiële Nederlandse bronnen: Belastingdienst.nl, Rijksoverheid.nl, CBS.nl en Nibud.nl. Tarieven gelden voor 2026. Lees ons redactioneel beleid.