Lever je goederen of diensten aan btw-plichtige ondernemers in andere EU-landen? Dan ben je naast je reguliere btw-aangifte ook verplicht een ICP-opgave in te dienen. In dit artikel leggen we uit wat de ICP-opgave is, wanneer je hem moet indienen en hoe je de opgave invult.
Wat is de ICP-opgave?
ICP staat voor Intracommunautaire Prestaties. De ICP-opgave is een apart formulier bij de Belastingdienst waarmee je rapporteert welke bedragen je hebt gefactureerd aan btw-plichtige ondernemers in andere EU-landen, waarbij de btw is verlegd naar die afnemers.
De ICP-opgave maakt deel uit van het Europese systeem waarmee belastingdiensten in EU-landen informatie uitwisselen. Zo controleert de Belgische Belastingdienst of een Belgische ondernemer die stelt een intracommunautaire aankoop te hebben gedaan, inderdaad wordt vermeld in jouw ICP-opgave. Het systeem helpt btw-fraude op te sporen.
Wanneer ben je verplicht een ICP-opgave in te dienen?
Je bent verplicht een ICP-opgave in te dienen als je:
- Goederen levert aan btw-plichtige ondernemers in andere EU-landen (intracommunautaire leveringen), belast met 0% btw
- Diensten verleent aan btw-plichtige ondernemers in andere EU-landen waarbij de btw is verlegd naar de afnemer op grond van artikel 44 van de EU-btw-richtlijn
- Tussenhandel verricht (als tussenpersoon bij driehoekstransacties)
Je doet geen ICP-opgave als je alleen aan particulieren verkoopt (B2C), als je goederen exporteert buiten de EU, of als je btw-vrijgestelde diensten levert.
Wat zijn intracommunautaire leveringen?
Een intracommunautaire levering (ICL) is de levering van goederen waarbij de goederen fysiek worden vervoerd van Nederland naar een ander EU-land, en de afnemer een btw-identificatienummer heeft in dat andere land. De levering is in Nederland belast met 0% btw.
Voorwaarden voor het 0%-tarief:
- De goederen verlaten Nederland fysiek en gaan naar een ander EU-land
- Je beschikt over het geldig btw-nummer van de afnemer
- Je hebt bewijs van de vervoer (vrachtbrief, pakketlabel, afleverbevestiging)
- Je neemt de levering op in de ICP-opgave
Voldoe je niet aan deze voorwaarden, dan mag je het 0%-tarief niet toepassen en ben je in Nederland 21% btw verschuldigd.
Wanneer dien je de ICP-opgave in?
De ICP-opgave dien je in over hetzelfde tijdvak als je btw-aangifte, dus doorgaans per kwartaal. De uiterste indiendatum is gelijk aan die van de btw-aangifte:
| Kwartaal | Periode | Uiterste indiendatum |
|---|---|---|
| Q1 | januari – maart | 30 april |
| Q2 | april – juni | 31 juli |
| Q3 | juli – september | 31 oktober |
| Q4 | oktober – december | 31 januari (volgend jaar) |
Grote ondernemers met veel intracommunautaire leveringen (meer dan €400.000 per jaar) kunnen worden verplicht maandelijks een ICP-opgave in te dienen.
Hoe dien je de ICP-opgave in?
De ICP-opgave dien je in via Mijn Belastingdienst Zakelijk:
- Log in op mijn.belastingdienst.nl met DigiD (eenmanszaken) of eHerkenning (BV’s en andere rechtspersonen)
- Ga naar “Ondernemen” en klik op “Opgaaf intracommunautaire prestaties”
- Kies het juiste tijdvak
- Vul per EU-land en per afnemer in: het btw-nummer van de afnemer en het totaalbedrag (exclusief btw) over het tijdvak
- Dien de opgave in
Wat vul je in op de ICP-opgave?
Per regel vul je in:
- Btw-nummer afnemer: het geldig btw-identificatienummer van de EU-afnemer (inclusief landcode, bijv. BE 0000.000.000 of DE 123456789)
- Bedrag: het totale factuurbedrag aan die afnemer over het tijdvak, exclusief btw
- Soort prestatie: goederenlevering (standaard), diensten (kies de optie “diensten”), of driehoekshandel
Lever je aan meerdere afnemers in hetzelfde EU-land, dan vul je voor elke afnemer een aparte regel in. Je geeft niet per factuur op maar het totaal per afnemer per kwartaal.
Btw-nummer afnemer verifieren
Controleer altijd het btw-nummer van je EU-afnemer via de VIES-database van de Europese Commissie (ec.europa.eu/taxation_customs/vies). Een ongeldig of niet-actief btw-nummer betekent dat de afnemer geen btw-plichtige ondernemer is in dat land. Je mag dan het 0%-tarief niet toepassen.
Bewaar de VIES-verificatie als bewijs. De Belastingdienst kan bij een controle vragen naar je verificatiegeschiedenis.
ICP-opgave bij diensten: wanneer?
Bij diensten aan EU-ondernemers waarbij de btw is verlegd (op basis van artikel 44 btw-richtlijn, de algemene dienstregel B2B) ben je ook verplicht een ICP-opgave in te dienen. Kies dan als soort prestatie “diensten” in de opgave. Dit geldt voor de meeste B2B-diensten: advies, IT, marketing, design, etc.
Uitzonderingen waarbij geen ICP-opgave nodig is:
- Diensten die belast zijn in Nederland (bijv. diensten met betrekking tot onroerende zaak in Nederland)
- Btw-vrijgestelde diensten (bijv. medische diensten, onderwijs)
- Diensten aan particulieren (B2C)
Driehoekstransacties
Bij een driehoekshandel zijn drie partijen in drie verschillende EU-landen betrokken. Ondernemer A in Nederland levert aan ondernemer B in Duitsland, maar de goederen gaan rechtstreeks naar ondernemer C in Polen. In dit geval gelden vereenvoudigde ICP-regels. Raadpleeg een belastingadviseur bij driehoekstransacties, want de regels zijn complex.
Nihilaangifte ICP
Had je in een kwartaal geen intracommunautaire leveringen of diensten? Dan hoef je geen ICP-opgave in te dienen. Het is in tegenstelling tot de btw-aangifte niet verplicht een nihilaangifte in te sturen. Alleen als je daadwerkelijk transacties hebt, dien je de opgave in.
Veelgestelde vragen over de ICP-opgave
De btw-aangifte is een overzicht van al je omzet, btw-schuld en voorbelasting in Nederland. De ICP-opgave is een apart overzicht van alleen je intracommunautaire leveringen en diensten aan EU-ondernemers. Beide worden ingediend via Mijn Belastingdienst Zakelijk, maar het zijn twee afzonderlijke formulieren met elk hun eigen deadline.
Nee. De ICP-opgave geldt alleen voor leveringen binnen de EU. Export naar landen buiten de EU valt onder het 0%-exporttarief, maar je rapporteert dit alleen in je btw-aangifte (rubriek 3a), niet in een ICP-opgave.
Je kunt een correctie-ICP-opgave indienen via Mijn Belastingdienst Zakelijk. Kies het tijdvak waarover je een correctie wilt indienen en geef de correcte bedragen op. Doe dit zo snel mogelijk als je een fout ontdekt, om boetes en complicaties bij controles in andere EU-landen te voorkomen.
Je hebt transportbewijs nodig: een vrachtbrief (CMR), pakketlabel van een koeriersdienst, leveringsbevestiging van de afnemer of een vergelijkbaar document. Bij grote leveringen wordt ook een exportverklaring gebruikt. Zonder transportbewijs kun je het 0%-tarief niet onderbouwen en loop je het risico dat de Belastingdienst 21% btw naheft.
Te laat indienen van de ICP-opgave kan leiden tot een verzuimboete. Daarnaast kan het problemen geven voor je EU-afnemers: als jouw opgave niet klopt, kan hun belastingdienst de intracommunautaire aankoop in twijfel trekken. Dien de opgave altijd op tijd in, gelijktijdig met of vlak na je btw-aangifte.
Bronnen: Belastingdienst.nl (ICP-opgave en intracommunautaire prestaties), Europese Commissie VIES (btw-nummer verificatie), Rijksoverheid (Wet omzetbelasting 1968 artikel 37a), KVK (internationaal zakendoen en btw).
Meer informatie: ICP-opgave indienen – Belastingdienst
Alle berekeningen op deze pagina zijn gebaseerd op officiële Nederlandse bronnen: Belastingdienst.nl, Rijksoverheid.nl, CBS.nl en Nibud.nl. Tarieven gelden voor 2026. Lees ons redactioneel beleid.