Heb je gestudeerd met een lening van DUO? Dan heeft je studieschuld invloed op de maximale hypotheek die je kunt krijgen. Hoeveel impact dat heeft, hangt af van het stelsel waarbinnen je hebt geleend. Gelukkig is de impact kleiner dan veel mensen denken. Hieronder lees je precies hoe het werkt.
Waarom telt een studieschuld mee voor je hypotheek?
Hypotheekverstrekkers zijn verplicht om je studieschuld mee te wegen bij het bepalen van je maximale hypotheek. De reden: je studieschuld is een maandelijkse verplichting die je draagkracht verlaagt. Ook als je tijdelijk niet hoeft af te lossen, telt de schuld mee.
De geldverstrekker rekent niet met je werkelijke maandbedrag aan DUO, maar met een fictieve maandlast. Die fictieve last hangt af van het stelsel waarbinnen je hebt geleend.
Oud stelsel vs nieuw stelsel: het verschil
Er zijn twee stelsels met verschillende wegingsfactoren:
| Kenmerk | Oud stelsel (voor 2018) | Nieuw stelsel (vanaf 2018) |
|---|---|---|
| Wegingsfactor | 0,75% van oorspronkelijke schuld | 0,45% van oorspronkelijke schuld |
| Fictieve maandlast bij €30.000 | €225 per maand | €135 per maand |
| Terugbetaaltermijn | 15 jaar | 35 jaar |
Het verschil is aanzienlijk. Bij het nieuwe stelsel weegt je studieschuld lichter mee, omdat je een langere terugbetaaltermijn hebt en de wegingsfactor lager is.
Rekenvoorbeeld: €30.000 studieschuld
Stel je hebt een studieschuld van €30.000 en wilt een hypotheek afsluiten. Wat betekent dat concreet?
Oud stelsel
- Fictieve maandlast: €30.000 x 0,75% = €225 per maand
- Dit verlaagt je maximale hypotheek met ongeveer €45.000 tot €55.000
Nieuw stelsel
- Fictieve maandlast: €30.000 x 0,45% = €135 per maand
- Dit verlaagt je maximale hypotheek met ongeveer €27.000 tot €33.000
Het verschil tussen beide stelsels is dus zo’n €18.000 tot €22.000 aan leencapaciteit. Check met de maximale hypotheek calculator wat jouw persoonlijke situatie oplevert.
Hoeveel minder mag je lenen bij een studieschuld? (2026 normen)
De studieschuld wordt gewogen als 0,75% van de oorspronkelijke studieschuld per maand bij het berekenen van je maximale hypotheek (oud stelsel). Onderstaand overzicht toont het effect op je maximale hypotheek:
| Inkomen (bruto/jaar) | Max hypotheek zonder schuld | Studieschuld €15.000 | Studieschuld €30.000 | Studieschuld €50.000 |
|---|---|---|---|---|
| €40.000 | ±€195.000 | ±€181.000 (-€14.000) | ±€167.000 (-€28.000) | ±€146.000 (-€49.000) |
| €60.000 | ±€305.000 | ±€291.000 (-€14.000) | ±€277.000 (-€28.000) | ±€256.000 (-€49.000) |
| €80.000 | ±€415.000 | ±€401.000 (-€14.000) | ±€387.000 (-€28.000) | ±€366.000 (-€49.000) |
| €100.000 | ±€525.000 | ±€511.000 (-€14.000) | ±€497.000 (-€28.000) | ±€476.000 (-€49.000) |
Indicatieve bedragen op basis van NHG-normen 2026. Gebruik onze hypotheekcalculator voor een nauwkeurige berekening.
Let op: oorspronkelijke schuld telt, niet restschuld
Een veelgemaakte fout: veel starters denken dat alleen de restschuld meetelt. Dat is niet zo. Geldverstrekkers rekenen standaard met de oorspronkelijke schuld. Heb je €30.000 geleend en inmiddels €10.000 afgelost? Dan rekent de bank toch met €30.000.
Er is een uitzondering: als je een actueel overzicht bij DUO opvraagt met daarop je werkelijke restschuld, mag de geldverstrekker met dat lagere bedrag rekenen. Dit is de zogenaamde DUO-opgave. Vraag deze altijd op voordat je een hypotheekgesprek ingaat.
Tips om meer hypotheek te krijgen met studieschuld
1. Vraag een DUO-opgave aan
Met een actuele DUO-opgave mag de geldverstrekker rekenen met je restschuld in plaats van de oorspronkelijke schuld. Dat kan duizenden euro’s schelen.
2. Los (extra) af voor je koopt
Elke euro die je aflost voor je hypotheekaanvraag vergroot je leenruimte. Bij het oude stelsel levert €10.000 extra aflossen zo’n €15.000 tot €18.000 meer hypotheekruimte op.
3. Combineer inkomens
Koop je samen? Dan worden beide inkomens meegenomen. De studieschuld van één partner heeft dan relatief minder impact op het totaal.
4. Kies het juiste moment
Als je bijna klaar bent met aflossen, kan een paar maanden wachten veel verschil maken voor je maximale hypotheek.
Wanneer en hoe moet je je studieschuld melden bij een hypotheekaanvraag?
Je bent wettelijk verplicht om een studieschuld te melden bij iedere hypotheekaanvraag — ook als de schuld bijna afgelost is of als je er momenteel niet op aflost. De hypotheekverstrekker controleert dit via DUO.
- Wanneer melden: Direct bij de eerste oriëntatie bij een adviseur of bank
- Wat melden: De oorspronkelijke leensom (niet het huidige restbedrag)
- Welk stelsel: Oud stelsel (vóór 2015) vs. nieuw stelsel (na 2015) verschilt in weging
- Gevolgen verzwijgen: Dit is hypotheekfraude en kan leiden tot boetes of terugvordering
Veelgemaakte fouten bij studieschuld en hypotheek
- Studieschuld verzwijgen: Doe dit nooit. De geldverstrekker controleert bij BKR en DUO. Verzwijgen kan leiden tot intrekking van je hypotheekofferte.
- Geen DUO-opgave aanvragen: Zonder actuele opgave rekent de bank met het oorspronkelijke bedrag. Dat kost je onnodig leenruimte.
- Denken dat afgelost = niet meer meetellen: Pas na volledige aflossing telt de studieschuld niet meer mee.
Bereken je mogelijkheden
Wil je weten wat je kunt lenen met een studieschuld? Gebruik de maximale hypotheek calculator en vul je studieschuld in. Bereken ook alvast je verwachte hypotheek maandlasten. Meer informatie over hypotheekvormen en -voorwaarden vind je in onze hypotheek gids.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn studieschuld opgeven bij de hypotheekaanvraag?
Ja, dat is verplicht. De geldverstrekker controleert dit ook bij DUO. Verzwijgen heeft geen zin en kan je hypotheekaanvraag in gevaar brengen.
Telt mijn studieschuld mee als ik niet hoef af te lossen?
Ja. Ook als je een aanloopfase hebt of tijdelijk niet aflost, rekent de geldverstrekker met een fictieve maandlast op basis van je (oorspronkelijke) schuld.
Wat is het verschil tussen oud en nieuw leenstelsel voor mijn hypotheek?
Bij het oude stelsel (voor 2018) telt 0,75% van je oorspronkelijke schuld als fictieve maandlast. Bij het nieuwe stelsel is dat 0,45%. Het nieuwe stelsel is dus gunstiger voor je leenruimte.
Hoeveel minder hypotheek krijg ik door mijn studieschuld?
Dat hangt af van de hoogte van je schuld en het stelsel. Als vuistregel: bij het oude stelsel verlaagt elke €10.000 studieschuld je maximale hypotheek met €15.000 tot €18.000. Bij het nieuwe stelsel is dat €9.000 tot €11.000.
Verdwijnt de hypotheek-impact van mijn studieschuld als ik hem aflost?
Niet direct — na volledige aflossing beïnvloedt de studieschuld je maximale hypotheek niet meer. Maar als de schuld officieel is afgelost bij DUO, duurt het soms nog enkele weken voordat hypotheekverstrekkers dit verwerken. Zorg voor een officiële aflosbevestiging van DUO.
Geldt de strengere hypotheekregel voor zowel oud- als nieuwstelsel-leners?
Nee. Leningen uit het oude stelsel (vóór september 2015, basisbeurs) worden zwaarder gewogen dan nieuwstelsel-leningen. Bij het oude stelsel telt 0,75% van de originele schuld mee; bij het nieuwe stelsel is dit 0,45% per maand. Dat is een aanzienlijk verschil bij hogere schulden.
Bronnen: DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs), Nibud (Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting)
Gerelateerde rekentools en artikelen
Bereken direct je maximale hypotheek met onze maximale hypotheek calculator.
Meer weten over hypotheken en de berekening? Lees onze hypotheekgids.
Alle berekeningen op deze pagina zijn gebaseerd op officiële Nederlandse bronnen: Belastingdienst.nl, Rijksoverheid.nl, CBS.nl en Nibud.nl. Tarieven gelden voor 2026. Lees ons redactioneel beleid.