Erfbelasting Berekenen 2026: Tarieven en Vrijstellingen
Bereken snel hoeveel erfbelasting je moet betalen op basis van de nalatenschap en jouw relatie tot de overledene.
Erfbelasting Calculator 2026
Erfbelasting in Nederland: alles wat je moet weten in 2026
Wanneer je iets erft, ben je in de meeste gevallen erfbelasting verschuldigd aan de Belastingdienst. Hoeveel je precies betaalt, hangt af van de waarde van de erfenis en jouw relatie tot de overledene. Als partner of kind heb je recht op een forse vrijstelling en betaal je een lager tarief dan een verre kennis of een niet-familielid. In dit artikel leggen we de regels voor 2026 stap voor stap uit.
Wat is erfbelasting?
Erfbelasting — ook wel successierecht genoemd — is de belasting die de overheid heft op hetgeen je erft. In Nederland is erfbelasting geregeld in de Successiewet 1956, die regelmatig wordt aangepast. De Belastingdienst berekent de erfbelasting op basis van de zogeheten verkrijging: het bedrag dat jij persoonlijk ontvangt uit de nalatenschap, na aftrek van eventuele schulden en kosten.
Het maakt niet uit of je contant geld erft, een woning, aandelen of sieraden: de totale waarde van alles wat je ontvangt, wordt bij elkaar opgeteld. Van dat totaal gaat eerst je persoonlijke vrijstelling af, en over het resterende bedrag betaal je erfbelasting.
Vrijstellingen erfbelasting 2026
Iedere erfgenaam heeft recht op een belastingvrije vrijstelling. Hoe hoog die vrijstelling is, hangt volledig af van je relatie tot de overledene. In 2026 gelden de volgende vrijstellingen:
- Partner / echtgenoot / geregistreerd partner: € 795.156 — veruit de hoogste vrijstelling. De meeste partners hoeven hierdoor helemaal geen erfbelasting te betalen.
- Kind (inclusief pleegkind en stiefkind): € 22.918 — elk kind heeft recht op deze vrijstelling, ongeacht het aantal kinderen.
- Kleinkind: € 22.918 — kleinkinderen hebben dezelfde vrijstelling als kinderen.
- Overige verkrijgers (nichten, neven, vrienden, goede doelen): € 2.658 — een beduidend lagere vrijstelling.
Let op: de vrijstelling geldt per erfgenaam en per nalatenschap. Als je meerdere jaren achter elkaar erft, tellen de vrijstellingen niet bij elkaar op.
Tarieven erfbelasting 2026
Na aftrek van de vrijstelling betaal je erfbelasting over het belastbaar bedrag. Er zijn twee schijven. De grens van schijf 1 ligt in 2026 op € 152.368.
Partner en kinderen
- Schijf 1 (t/m € 152.368): 10%
- Schijf 2 (boven € 152.368): 20%
Kleinkinderen
- Schijf 1 (t/m € 152.368): 18%
- Schijf 2 (boven € 152.368): 36%
Overige erfgenamen
- Schijf 1 (t/m € 152.368): 30%
- Schijf 2 (boven € 152.368): 40%
Rekenvoorbeeld erfbelasting 2026
Stel: jouw ouder overlijdt en laat een nalatenschap na van € 300.000. Jij bent het enige kind. Dan werkt de berekening als volgt:
- Nalatenschap: € 300.000
- Minus vrijstelling kind: − € 22.918
- Belastbaar bedrag: € 277.082
- Schijf 1: € 152.368 × 10% = € 15.237
- Schijf 2: (€ 277.082 − € 152.368) × 20% = € 124.714 × 20% = € 24.943
- Totale erfbelasting: € 15.237 + € 24.943 = € 40.180
Gebruik onze calculator bovenaan de pagina om snel jouw eigen situatie door te rekenen.
Aangifte erfbelasting: wanneer en hoe?
Je bent verplicht aangifte erfbelasting te doen als de waarde van jouw erfdeel boven de vrijstelling uitkomt. De Belastingdienst stuurt doorgaans een aangiftebrief, maar soms moet je zelf het initiatief nemen. De aangifte doe je via Mijn Belastingdienst of door een papieren formulier op te vragen.
De uiterste termijn voor aangifte erfbelasting is 8 maanden na het overlijden. Als de overledene op 1 april 2026 is gestorven, moet de aangifte dus uiterlijk 1 december 2026 binnen zijn. Doe je te laat aangifte, dan riskeert je een boete.
Na ontvangst van de aangifte legt de Belastingdienst een aanslag op. Je hebt dan doorgaans 6 weken de tijd om te betalen. Lukt dat niet, dan kun je om uitstel van betaling vragen of een betalingsregeling treffen.
Schenkingen en erfbelasting: hoe werkt dat?
In de aanloop naar het overlijden kunnen er schenkingen zijn gedaan. Schenkingen die binnen 180 dagen voor het overlijden zijn gedaan, worden in principe bij de nalatenschap opgeteld. Dit heet de fictieve erfrechtelijke verkrijging. Het voorkomt dat mensen op hun sterfbed snel vermogen wegsluizen om erfbelasting te vermijden.
Schenkingen die meer dan 180 dagen voor het overlijden zijn gedaan, vallen buiten de erfbelasting. Daarvoor is afzonderlijk schenkbelasting betaald (of een vrijstelling toegepast).
Bijzondere situaties
Woning erven
Als je een woning erft, moet je de waarde in het economisch verkeer (WEV) opgeven. Dit is de marktwaarde op de datum van overlijden, niet de WOZ-waarde. Een taxatierapport is vaak nodig om de juiste waarde te bepalen. Als je de woning als eigen woning gaat gebruiken, kun je mogelijk aanspraak maken op een lagere waardering.
Ondernemingsvermogen
Erf je een onderneming of aandelen in een familiebedrijf? Dan kan de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) van toepassing zijn. Bij de BOR is een groot deel van het ondernemingsvermogen vrijgesteld van erfbelasting, mits je de onderneming minimaal 5 jaar voortzet. Dit is een complexe regeling die maatwerk vereist.
Buitenlands vermogen
Woonde de overledene in het buitenland, of is het geërfde vermogen in het buitenland gelegen? Dan kunnen er internationale aspecten spelen. Nederland heeft met diverse landen verdragen gesloten om dubbele belasting te voorkomen.
Tips om erfbelasting te besparen
- Schenk bij leven: Door jaarlijks belastingvrij te schenken, verklein je de nalatenschap en dus de erfbelasting voor je erfgenamen.
- Maak gebruik van eenmalig verhoogde schenkingsvrijstellingen: Kinderen mogen eenmalig een verhoogd bedrag belastingvrij ontvangen voor een studie of eigen woning.
- Testament opstellen: Via een testament kun je de verdeling van de nalatenschap optimaliseren en onnodige erfbelasting voorkomen.
- Levensverzekering: Een overlijdensrisicoverzekering kan helpen om de erfbelasting te financieren, zodat erfgenamen de woning niet hoeven te verkopen.
- Raadpleeg een notaris: Voor grotere nalatenschappen is professioneel advies altijd het overwegen waard.
Veelgestelde vragen over erfbelasting
Hoeveel erfbelasting betaal ik als partner?
Als fiscaal partner heb je in 2026 recht op een vrijstelling van € 795.156 voor de erfbelasting. Dit betekent dat je over de eerste € 795.156 van de erfenis geen erfbelasting betaalt. Boven deze vrijstelling gelden de tarieven: 10% over het deel tot € 152.368 boven de vrijstelling, en 20% over het meerdere daarboven. De meeste partners hoeven in de praktijk helemaal geen erfbelasting te betalen, omdat erfenissen zelden boven de vrijstellingsgrens uitkomen. De partnervrijstelling geldt voor gehuwden, geregistreerde partners en samenwonenden die aan de wettelijke voorwaarden voldoen (minimaal 6 maanden samen ingeschreven, samenlevingscontract met wederzijdse erfstelling). De vrijstelling is voor 2026 vastgesteld door de Belastingdienst en wordt jaarlijks geïndexeerd. Bron: Belastingdienst, erfbelasting vrijstellingen 2026.
Wanneer moet ik aangifte erfbelasting doen?
Je moet aangifte erfbelasting doen binnen 8 maanden na het overlijden van de erflater. De Belastingdienst stuurt soms automatisch een aangifte-uitnodiging, maar u bent zelf verantwoordelijk voor tijdige aangifte als uw erfdeel boven de voor u geldende vrijstelling uitkomt. Dient u te laat aangifte in, dan kan de Belastingdienst een boete opleggen. Als de aangifte binnen 8 maanden niet haalbaar is, kunt u uitstel aanvragen. De aangifte erfbelasting doet u via de website van de Belastingdienst met DigiD of via een notaris of belastingadviseur. U geeft daarin de waarde van de nalatenschap op, inclusief bank- en spaartegoeden, onroerend goed, effecten, levensverzekeringen en eventuele schulden. De Belastingdienst legt daarna de aanslag erfbelasting op. Bron: Belastingdienst, aangifte erfbelasting 2026.
Tellen schenkingen mee voor de erfbelasting?
Schenkingen kunnen meetellen voor de erfbelasting als ze kort voor het overlijden zijn gedaan. Schenkingen gedaan binnen 180 dagen vóór het overlijden worden in principe bij de nalatenschap opgeteld en zijn dus alsnog erfbelasting verschuldigd over dat bedrag. Dit voorkomt dat mensen op hun sterfbed grote schenkingen doen om erfbelasting te ontwijken. Schenkingen van meer dan 180 dagen voor het overlijden vallen buiten de erfbelasting. Voor die schenkingen is mogelijk schenkbelasting verschuldigd, tenzij er een vrijstelling gold (zoals de jaarlijkse schenkingsvrijstelling van €6.633 per kind in 2026 of de eenmalig verhoogde vrijstelling voor woningaankoop). Het is belangrijk om een register bij te houden van gedane schenkingen voor de aangifte. Laat u hierover adviseren door een notaris. Bron: Belastingdienst, schenkbelasting en erfbelasting 2026.
Kan ik een erfenis weigeren om erfbelasting te vermijden?
Ja, u kunt een erfenis verwerpen om erfbelasting te vermijden of om andere redenen. Verwerping van een erfenis doet u via een verklaring bij de rechtbank (griffie) of via een notaris. Dit doet u als de nalatenschap meer schulden dan bezittingen heeft, of als u wilt dat de erfenis doorvalt naar uw kinderen (de volgende generatie), die mogelijk een lagere vrijstelling of gunstigere situatie hebben. Een alternatief voor verwerping is beneficiair aanvaarden: u aanvaardt de erfenis onder voorbehoud van boedelbeschrijving, zodat u niet meer schulden erft dan bezittingen. Na verwerping kunt u de beslissing niet meer terugdraaien. Overleg altijd van tevoren met een notaris of belastingadviseur, want de gevolgen zijn definitief en kunnen ook invloed hebben op andere erfgenamen. Bron: Belastingdienst/notaris, erfrecht 2026.
Geldt de partnervrijstelling ook voor samenwonenden?
Ja, de hoge partnervrijstelling van € 795.156 in 2026 geldt ook voor samenwonenden, maar u moet dan wel voldoen aan strikte wettelijke voorwaarden. U moet minimaal 6 maanden aaneengesloten samen ingeschreven hebben gestaan op hetzelfde adres in de Basisregistratie Personen (BRP). Daarnaast is een notarieel samenlevingscontract vereist waarin u over en weer elkaars erfgenaam heeft aangewezen of een wederzijdse zorgverplichting heeft opgenomen. Samenwonenden zonder samenlevingscontract of die minder dan 6 maanden hebben samengewoond, worden beschouwd als “overige verkrijgers” en vallen in de hoogste belastingschijf (30-40%). Controleer altijd of uw situatie aan de exacte wettelijke eisen voldoet via een notaris, zeker als u recent bent gaan samenwonen of het contract heeft gewijzigd. Bron: Belastingdienst, erfbelasting partnervrijstelling 2026.
Meer informatie: Belastingdienst – Erfbelasting
Lees ook: ‘Rendement Berekenen 2026: Formule, Voorbeelden en Uitleg’
Alle berekeningen op deze pagina zijn gebaseerd op officiële Nederlandse bronnen: Belastingdienst.nl, Rijksoverheid.nl, CBS.nl en Nibud.nl. Tarieven gelden voor 2026. Lees ons redactioneel beleid.